Amharic - ሳዲቅ & ሳኒ ሐቢብ Arabic - تفسير المیسر Azərbaycanca - Alikhan Musayev Bengali - জহুরুল হক Bosnian - Besim Korkut Нохчийн - Мухьаммад Магомедов Deutsch - Abu Rida Muhammad ibn Ahmad Deutsch - Bubenheim & Elyas Deutsch - Adel Theodor Khoury English - Sayyid Abul Ala Maududi English - Saheeh International English - Mohammad Habib Shakir English - Abdullah Yusuf Ali Español - Muhammad Isa García Farsi - آیتی Français - Muhammad Hamidullah Indonesian - Kementerian Agama Italiano - Hamza Roberto Piccardo Japanese - 日本語翻訳 Қазақ - Халифа Алтай Korean - 한국어 번역 Kurdish - تهفسیری ئاسان Malay - Basmeih Русский - Эльмир Кулиев Русский - Аль-Мунтахаб Svenska - Bernström Tajik - Оятӣ Türkçe - Abdulbakî Gölpınarlı Türkçe - Yasar Nuri Öztürk Tatarça - Ногмани тәфсире Українська - Михайло Якубович Urdu - جالندہری Ozbek - Мухаммад Содик Chinese - 穆罕默德马健
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّۭا مِّنَ ٱلْمُجْرِمِينَ ۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ هَادِيًۭا وَنَصِيرًۭا
Wa kazaalika ja'alnaa likulli Nabiyyin 'aduwwam minal mujrimeen; wa kafaa bi Rabbika haadiyanw wa naseeraa
ههر بهو شێوهیهی (که تۆ ئهی محمد صلی الله علیه وسلم دژایهتی دهکرێیت) بۆ ههر پێغهمبهرێک دوژمن و مڵۆزممان له تاوانباران فهراههم هێناوه، (بهڵام دلنیابه که)پهروهردگات بهسه که ڕێنموویت بکات و پشتیوانیت لێ بکات.
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ ٱلْقُرْءَانُ جُمْلَةًۭ وَٰحِدَةًۭ ۚ كَذَٰلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِۦ فُؤَادَكَ ۖ وَرَتَّلْنَٰهُ تَرْتِيلًۭا
Wa qaalal lazeena kafaroo law laa nuzzila 'alaihil Quraanu jumlatanw waahidah; kazaalika linusabbita bihee fu'aadaka wa rattalnaahu tarteelaa
کافرهکان (بیانوویهکی تریان گرت و) وتیان: ئهوه بۆ قورئان به یهک کهڕهت بۆی ڕهوانه ناکرێت، بێگومان ئێمه ههر بهو شێوهیه ڕهوانهی دهکهین، تا دڵی تۆ زیاتر دڵنیا بکهین، بهردهوام بهجوانی دایدهڕێژین و دهیگهیهنین.
وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَٰكَ بِٱلْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا
Wa laa yaatoonaka bimasainn illaa ji'naaka bilhaqqi wa ahsana tafseeraa
خوانهناسان هیچ ڕهخنهیهکت لێ ناگرن، له بهرامبهریهوه ئێمه حهقیقهت و ڕاستیمان بۆ تۆ نههێنا بێت و بهجوانی ههموو شتێکت بۆ ڕوون نهکهینهوه.
ٱلَّذِينَ يُحْشَرُونَ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ إِلَىٰ جَهَنَّمَ أُو۟لَٰٓئِكَ شَرٌّۭ مَّكَانًۭا وَأَضَلُّ سَبِيلًۭا
Allazeena yuhsharoona 'alaa wujoohim ilaa jahannama ulaaa'ika sharrum makaananw wa adallu sabeelaa )section 3)
ئهو تاوانبارانهی (دژایهتی بهرنامهی خوا دهکهن)، لهسهر ڕووخساریان کێش دهکرێن بۆ دۆزهخ و تیایدا کۆدهکرێنهوه، ئا ئهوانه ناخۆشترین جێگهیان ههیه، چونکه گومڕاترین ڕێبازیان کاتی خۆی گرتبووه بهر.
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهُۥٓ أَخَاهُ هَٰرُونَ وَزِيرًۭا
Wa laqad aatainaa Moosal Kitaaba wa ja'alnaa ma'ahooo akhaahu Haaroona wazeeraa
سوێند به خوا بێگومان ئێمه کاتی خۆی کتێبی تهوراتمان بهخشی به موسا و هاروونی برایشیمان کرده وهزیرو یاریدهدهری.
فَقُلْنَا ٱذْهَبَآ إِلَى ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا فَدَمَّرْنَٰهُمْ تَدْمِيرًۭا
Faqulnaz habaaa ilal qawmil lazeena kazzaboo bi Aayaatinaa fadammarnaahum tadmeeraa
ئهوسا پیمان وتن: ههردووکتان بچن بۆ سهر ئهو قهومهی که ئایهتهکانی ئیمه بهدرۆ دهزانن و بڕوای پێ ناکهن (ئهوسا دوای ساڵهها سهرکهشی و یاخی بوون) به توندو تیژی تێکمان شکاندن بهسهر یهکداو لهناومان بردن.
وَقَوْمَ نُوحٍۢ لَّمَّا كَذَّبُوا۟ ٱلرُّسُلَ أَغْرَقْنَٰهُمْ وَجَعَلْنَٰهُمْ لِلنَّاسِ ءَايَةًۭ ۖ وَأَعْتَدْنَا لِلظَّٰلِمِينَ عَذَابًا أَلِيمًۭا
Wa qawma Noohil lammaa kazzabur Rusula aghraqnaahum wa ja'alnaahum linnaasi Aayatanw wa a'tadnaa lizzaalimeena 'azaaban aleemaa
قهومی_ نوح_یش کاتێک بهرنامهی پێغهمبهرانیان بهدرۆ زانی (چونکه بڕوا نه بوون به پێغهمبهرێک بڕوا نهبوونه به ههموویان) ئهوسا ئێمه نوقمی زریانهکهمان کردن و کردمانن به پهندو عیبرهت بۆ خهڵکی و سزایهکی به ئێشمان بۆ ستهمکاران ئاماده کردووه.
وَعَادًۭا وَثَمُودَا۟ وَأَصْحَٰبَ ٱلرَّسِّ وَقُرُونًۢا بَيْنَ ذَٰلِكَ كَثِيرًۭا
Wa 'Aadanw Samooda wa As haabar Rassi wa quroonam baina zaalika kaseeraa
ههروهها هۆزی عاد و ثمود خاوهن چاڵ و بیرهکان، چهندهها قهومی زۆری تریش له نێوانیاندا (که خوانهناس بوون لهناومان بردن، ستهمکارانی ههموو سهردهمێک له دهستی به توانای ئێمه دهرناچن).
وَكُلًّۭا ضَرَبْنَا لَهُ ٱلْأَمْثَٰلَ ۖ وَكُلًّۭا تَبَّرْنَا تَتْبِيرًۭا
Wa kullandarabnaa lahul amsaala wa kullan tabbarnaa tatbeera
بۆ ههمووانیان نمونهمان هێنایهوه (ساڵههای دوورو درێژ پێغهمبهرهکهیان لهناویاندا بوو، بهڵام که ههر ڕێبازی بێباوهڕیان بهرنهدا) ههمووانیانمان به سهختی له ناو برد و وردو خاشمان کردن.
وَلَقَدْ أَتَوْا۟ عَلَى ٱلْقَرْيَةِ ٱلَّتِىٓ أُمْطِرَتْ مَطَرَ ٱلسَّوْءِ ۚ أَفَلَمْ يَكُونُوا۟ يَرَوْنَهَا ۚ بَلْ كَانُوا۟ لَا يَرْجُونَ نُشُورًۭا
Wa laqad ataw 'alal qaryatil lateee umtirat mataras saw'; afalam yakoonoo yarawnahaa; bal kaanoo laa yarjoona nushooraa
خۆ (قورهیشیهکان و خهڵکێکی زۆر) سهردانی ئهو شارۆچکهیان کردووه کهکاتی خۆی بهرد بارانی سهخت و دژواری بهسهردا باری، ئایا ئاسهواری ئهو کاول کاریهیان نهبینیووه؟ نهخێر هۆی نه بینین نییه، بهڵکو ئهوانه بهتهمای لێپرسینهوه و زیندوو بوونهوه نین؟
وَإِذَا رَأَوْكَ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا ٱلَّذِى بَعَثَ ٱللَّهُ رَسُولًا
Wa izaa ra awka iny yattakhizoonaka illaa huzuwan ahaazal lazee ba'asal laahu Rasoolaa
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم کاتێک خوانهناسان تۆ دهبینن بێجگه له گاڵته پێکردنت نهبێت هیچ ڕێزيکت بۆ دانانێن دهڵێن: ئا ئهمهیه که خوا کردوویهتی به پێغهمبهرو ڕهوانهی کردووه؟!
إِن كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ ءَالِهَتِنَا لَوْلَآ أَن صَبَرْنَا عَلَيْهَا ۚ وَسَوْفَ يَعْلَمُونَ حِينَ يَرَوْنَ ٱلْعَذَابَ مَنْ أَضَلُّ سَبِيلًا
In kaada la yudillunaa 'an aalihatinaa law laaa an sabarnaa 'alaihaa; wa sawfa ya'lamoona heena yarawnal 'azaaba man adallu sabeela
ههروهها دهڵێن: خهریک بوو له پهرستنی خواکانمان وێڵمان بکات، ئهگهر ئێمه خۆڕاگر نهبووینایه له سهر پهرستنیان، جا له داهاتوودا چاک بۆیان دهردهکهوێت، کاتێک که سزاو ئازار دهبینن کێ زۆر گومڕاو سهرلێشێواوه؟!
أَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ أَفَأَنتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا
Ara'aita manit takhaza ilaahahoo hawaahu afa anta takoonu 'alaihi wakeelaa
ئایا نابینیت ئهو کهسهی که ئارهزووی خۆی کردۆته خوای خۆی (شوێن نهفسی بهدکردار کهوتووه) ئایا تۆ دهتوانیت ئهوانه بپارێزیت له لادان و سهرکهشی؟! (یاخود سنوورێکیان بۆ دابنێیت؟ خهمت نهبێ بۆ کوێ دهچن؟).
أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ ۚ إِنْ هُمْ إِلَّا كَٱلْأَنْعَٰمِ ۖ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا
Am tahsabu annna aksarahum yasma'oona aw ya''qiloon; in hum illaa kal an'aami bal hum adallu sabeelan
ئایا وادهزانیت زۆربهی ئهوانه ڕاستیهکان دهبیستن، یان بیرو هۆشیان دهخهنه کار؟ ئهوانه ماڵات نه بێت، هیچی تر نین، بهڵکو گومڕاتریشن له ماڵات.
أَلَمْ تَرَ إِلَىٰ رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ ٱلظِّلَّ وَلَوْ شَآءَ لَجَعَلَهُۥ سَاكِنًۭا ثُمَّ جَعَلْنَا ٱلشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيلًۭا
Alam tara ilaa Rabbika kaifa maddaz zilla wa law shaaa'a laja'alahoo saakinan summa ja'alnash shamsa 'alaihe daleelaa
ئایا نابینیت چۆن پهروهردگارت سێبهر درێژ دهکاتهوه، ئهگهر بیویستایه جێگیری دهکرد، پاشان خۆریشمان کردووه بهبهڵگه و نیشانه لهسهر سێبهر (به هۆیهوه دیمهنی جوانی جۆراو جۆر به دروست کراوان دهبهخشن).
ثُمَّ قَبَضْنَٰهُ إِلَيْنَا قَبْضًۭا يَسِيرًۭا
Summa qabadnaahu ilainaa qabdany yaseeraa
لهوهودوا به شێنهیی ئهو سێبهره بۆ لای خۆمان دهگێڕینهوه و دهیگرینهوه (دیاره که خوا دهیهوێت له ڕێگهی ئهو دیاردهیهوه زاتی مهزنی فهرامۆش نهکهین).
وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِبَاسًۭا وَٱلنَّوْمَ سُبَاتًۭا وَجَعَلَ ٱلنَّهَارَ نُشُورًۭا
Wa Huwal lazee ja'ala lakumul laila libaasanw wannawma subaatanw wa ja'alan nahaara nushooraa
ههر ئهو زاتهیه که شهوی کردووه به پۆشاک بۆتان و خهویشی کردووه به هۆی ماتیی و بێ دهنگیی و ئارامیی و ڕۆژیشی کردووه به هۆی بڵاو بوونهوه و کار و کۆشش.
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَرْسَلَ ٱلرِّيَٰحَ بُشْرًۢا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِۦ ۚ وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ طَهُورًۭا
Wa Huwal lazeee arsalar riyaaha bushram baina yadai rahmatih; wa anzalnaa minas samaaa'i maaa'an tahooraa
ههر ئهو زاتهیه که بای شهماڵ دهنێرێت که مژدهیهکه لهلایهن خوای میهرهبانهوه، (ئینجا دهفهرمووێت): ئێمهش له ئاسمانهوه ئاوێکی پاک و خاوێنمان باراندووه (به شێوهی باران و بهفرو تهرزه)...
لِّنُحْۦِىَ بِهِۦ بَلْدَةًۭ مَّيْتًۭا وَنُسْقِيَهُۥ مِمَّا خَلَقْنَآ أَنْعَٰمًۭا وَأَنَاسِىَّ كَثِيرًۭا
Linuhyiya bihee balda tam maitanw wa nusqiyahoo mimmaa khalaqnaaa an'aa manw wa anaasiyya kaseeraa
تا بههۆیهوه سهرزهوی نیشتمانی مردوو زیندوو بکهینهوه، ههتا ئاوی خواردنهوهش ببهخشین به ماڵات و خهڵکانێکی زۆر که دروستمان کردوون.
وَلَقَدْ صَرَّفْنَٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوا۟ فَأَبَىٰٓ أَكْثَرُ ٱلنَّاسِ إِلَّا كُفُورًۭا
Wa laqad sarrafnaahu bainahum li yazzakkaroo fa abaaa aksarun naasi illaa kufooraa
سوێند به خوا ئێمه قورئانمان ڕاگهیاندوه و به چهندهها شێوه خستومانهته بهردهمیان تا یاداوهری وهربگرن، کهچی زۆربهی خهڵکی ههر ڕێبازی بێ باوهڕی دهگرنه بهر، ههر شوێنی بێباوهڕی دهکهون و هیچی تر.
وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِى كُلِّ قَرْيَةٍۢ نَّذِيرًۭا
Wa law shi'naa laba'asnaa fee kulli qar yatin nazeeraa
خۆ ئهگهر بمانویستایه بۆ ههر شارو شارۆچکهیهک پێغهمبهرێک و یادخهرهوهیهکمان ڕهوانه دهکرد.
فَلَا تُطِعِ ٱلْكَٰفِرِينَ وَجَٰهِدْهُم بِهِۦ جِهَادًۭا كَبِيرًۭا
Falaa tuti'il kaafireena wa jaahidhum bihee jihaadan kabeeraa
(تۆ ئهی پێغهمبهر بهردهوام به لهسهر گهیاندنی پهیامهکهت) و به گوێی بێ باوهڕان مهکه و ملکهچیان مهبه و بهم قورئانه ههوڵ و کۆشش و خهباتێکی گهورهیان لهگهڵدا بکه.
۞ وَهُوَ ٱلَّذِى مَرَجَ ٱلْبَحْرَيْنِ هَٰذَا عَذْبٌۭ فُرَاتٌۭ وَهَٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌۭ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًۭا وَحِجْرًۭا مَّحْجُورًۭا
Wa Huwal lazee marajal bahraini haazaa 'azbun furaatunw wa haazaa milhun ujaaj; wa ja'ala bainahumaa barzakhanw wa hijram mahjooraa
ههر ئهو زاتهیه که ئاوی دوو دهریا یان دوو ڕووبار له پاڵ یهکدا (وهک خۆیان دههێلێتهوه و تێکهڵ نابن، چونکه چڕیان جیاوازه)، ئهمهیان شیرین و خۆش و سازگار، ئهوی تریان تفت و تاڵه، له نێوانیاندا بهربهست و کۆسپی فهراههم هێناوه ناهێڵێت تیکهڵ ببن.
وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ مِنَ ٱلْمَآءِ بَشَرًۭا فَجَعَلَهُۥ نَسَبًۭا وَصِهْرًۭا ۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيرًۭا
Wa Huwal lazee khalaqa minal maaa'i basharran fa ja'alahoo nasaban wa sihraa; wa kaana Rabbuka Qadeeraa
ههر ئهو زاتهیه که ئاوی (مهنی) بهشهر دروست دهکات (لهوهودواش زۆربهی پێکهاتهی لهشی ههر ئاوه) و کردوویهتی به هۆی خزمایهتی (له ڕێگهی پیاوهوه کۆمهڵێک خزم دروست دهبێت ههروهها له ڕێگهی ئافرهتهوه کۆمهڵێک)، بێگومان پهروهردگاری تۆ بهردهوام دهسهڵاتی بێ سنووره (له ههموو بوارێکدا).
وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْ ۗ وَكَانَ ٱلْكَافِرُ عَلَىٰ رَبِّهِۦ ظَهِيرًۭا
Wa ya'budoona min doonil laahi maa laa yanfa'uhum wa laa yadurruhum; wa kaanal kaafiru 'alaa Rabbihee zaheeraa
خوانهناسان له جیاتی خوا شتیک دهپهرستن که نه سوودیان پێدهگهیهنێت نه زیان و ههمیشه و بهردهوام بێباوهڕ دژ به بهرنامهی پهروهردگاری دهوهستێت.
وَمَآ أَرْسَلْنَٰكَ إِلَّا مُبَشِّرًۭا وَنَذِيرًۭا
Wa maa arsalnaaka illaa mubashshiranw wa nazeeraa
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم تۆمان ڕهوانه کردووه، مهگهر بۆ ئهوهی مژدهدهر بیت به (ئیمانداران) ترسێنهر بیت (بۆ بێباوهڕان).
قُلْ مَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَن شَآءَ أَن يَتَّخِذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًۭا
Qul maaa as'alukum 'alaihi min ajrin illaa man shaaa'a ai yattakhiza ilaa Rabbihee sabeelaa
بهو خهلکه بڵێ: من هیچ کرێ و پاداشتێکم له ئێوه ناوێت جگه جگه لهوه که ڕی نیشاندهرم بۆ ئهو کهسهی دهیهوێت ڕێگهی بهرهو پهروهردگاری بگرێتهبهرو مهبهستی ڕهزامهندی ئهو بێت.
وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱلْحَىِّ ٱلَّذِى لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِۦ ۚ وَكَفَىٰ بِهِۦ بِذُنُوبِ عِبَادِهِۦ خَبِيرًا
Wa tawakkal 'alal Haiyil lazee laa yamootu wa sabbih bihamdih; wa kafaa bihee bizunoobi 'ibaadihee khabeeraa
تۆ ئهی محمد صلی الله علیه وسلم، پشت ببهسته بهو زاتهی که ههمیشه زیندووه و ههرگیز نامرێت، بهردهوام تهسبیحات و سوپاس و ستایشی بکه، ئهوهنده بهسه بۆ ئهو زاته که به ههموو گوناهو تاوانی بهندهکانی ئاگایه و (هیچی لێ پهنهان نیه).
ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِى سِتَّةِ أَيَّامٍۢ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ ۚ ٱلرَّحْمَٰنُ فَسْـَٔلْ بِهِۦ خَبِيرًۭا
Allazee khalaqas samaawaati wal arda wa maa bainahumaa fee sittati aiyaamin summmmastawaa 'alal 'Arsh; ar Rahmaanu fas'al bihee khabeeraa
ئهو زاتهی که ئاسمانهکان و زهوی و ههرچی وا له نێوانیاندایه له ماوهی شهش ڕۆژدا دروستی کردووه، لهوهودوا لهسهر عهرش وتهختی فهرمانڕهوایی وهستاوه (سهرنجی ئایهتی_2_سورهتی- الرعد- بده)، خوا پهروهردگارێکی میهرهبانه، (جا بۆ تێگهیشتن له وردهکاری و گرنگی بهدیهێنراوهکانی له جیهانی ئهستێرهکان و کۆمهڵهی خۆر و ئادهمیزاد و گیانلهبهران و ڕووهک و... هتد) له کهسێکی ئاگاو زانا بپرسه!!
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱسْجُدُوا۟ لِلرَّحْمَٰنِ قَالُوا۟ وَمَا ٱلرَّحْمَٰنُ أَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُورًۭا ۩
Wa izaa qeela lahumus judoo lir Rahmaani qaaloo wa mar Rahmaanu anasjudu limaa taamurunaa wa zaadahum nufooraa
کاتێک به خوانهناسان بوترێت سوژده ببهن بۆ خوای میهرهبان (ئهو نهفامانه بهسهرکهشیهوه) دهڵێن: ڕهحمان کێیه؟ خوای میهرهبان کامهیه؟ ئایا سوژده بهرین بۆ کهسێک که تۆ فهرمانمان پێ دهدهیت؟! تا بێت فهرمانی خوا زیاتر ئهوانه تهرهو وێڵ دهکات.