Amharic - ሳዲቅ & ሳኒ ሐቢብ Arabic - تفسير المیسر Azərbaycanca - Alikhan Musayev Bengali - জহুরুল হক Bosnian - Besim Korkut Нохчийн - Мухьаммад Магомедов Deutsch - Abu Rida Muhammad ibn Ahmad Deutsch - Bubenheim & Elyas Deutsch - Adel Theodor Khoury English - Sayyid Abul Ala Maududi English - Saheeh International English - Mohammad Habib Shakir English - Abdullah Yusuf Ali Español - Muhammad Isa García Farsi - آیتی Français - Muhammad Hamidullah Indonesian - Kementerian Agama Italiano - Hamza Roberto Piccardo Japanese - 日本語翻訳 Қазақ - Халифа Алтай Korean - 한국어 번역 Kurdish - تهفسیری ئاسان Malay - Basmeih Русский - Эльмир Кулиев Русский - Аль-Мунтахаб Svenska - Bernström Tajik - Оятӣ Türkçe - Abdulbakî Gölpınarlı Türkçe - Yasar Nuri Öztürk Tatarça - Ногмани тәфсире Українська - Михайло Якубович Urdu - جالندہری Ozbek - Мухаммад Содик Chinese - 穆罕默德马健
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا۟ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ رَأَيْتَ ٱلْمُنَٰفِقِينَ يَصُدُّونَ عَنكَ صُدُودًۭا
Wa izaa qeela lahum ta'aalaw ilaa maaa anzalallaahu wa ilar Rasooli ra aital munaafiqeena yasuddoona 'anka sudoodaa
کاتێکیش پێیان بوترێ: وهرن بۆ لای ئهو (قورئانهی) که خوا ناردوویهتی یه خوارهوه و بۆ لای پێغهمبهرهکهی (بۆ چارهسهری کێشهکانتان) کهچی دهبینی دووڕووهکان پشتت تێدهکهن و ڕووت لێ وهردهگێڕن بهتهواوی.
فَكَيْفَ إِذَآ أَصَٰبَتْهُم مُّصِيبَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَآءُوكَ يَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ إِنْ أَرَدْنَآ إِلَّآ إِحْسَٰنًۭا وَتَوْفِيقًا
Fakaifa izaaa asaabathum museebatum summa jaaa'ooka yahlifoona billaahi in aradnaaa illaaa ihsaananw wa tawfeeqaa
ئاخۆ ئهوانه حاڵیان چۆن بێت کاتێک بههۆی ڕهفتاری نادروستیانهوه بهڵایهک دووچاریان دهبێت، کهچی لهوهودوا (که پهنایان نامێنێت) هاوار بۆ تۆ دههێنێن و سوێند بهخوا دهخۆن: لهو کارهماندا مهبهستمان تهنها چاکهکاریی و ڕێکخستن و ئاشتی بوو.
أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يَعْلَمُ ٱللَّهُ مَا فِى قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُل لَّهُمْ فِىٓ أَنفُسِهِمْ قَوْلًۢا بَلِيغًۭا
Ulaaa'ikal lazeena ya'la mullaahu maa fee quloobihim fa a'rid 'anhum wa 'izhum wa qul lahum feee anfusihim qawlam baleeghaa
ئا ئهوانه کهسانێکن خوا دهزانێت چی له دڵ و دهروونیاندا حهشاردراوه، کهواته ڕهفتاری ئهوانه پشتگوێ بخه، ئامۆژگاریان بکه و قسهی بهپێزو بهتوێکڵی وایان پێ بڵێ که بهقوڵایی دهروونیاندا بچێته خوارهوه و بیانههژێنێت.
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ جَآءُوكَ فَٱسْتَغْفَرُوا۟ ٱللَّهَ وَٱسْتَغْفَرَ لَهُمُ ٱلرَّسُولُ لَوَجَدُوا۟ ٱللَّهَ تَوَّابًۭا رَّحِيمًۭا
Wa maa arsalnaa mir Rasoolin illaa liyutaa'a bi iznil laah; wa law annahum 'iz zalamooo anfusahum jaaa'ooka fastaghfarul laaha wastaghfara lahumur Rasoolu la wajadul laaha Tawwaabar Raheemaa
هیچ فرستادهیهکمان نهناردوه مهگهر تهنها بۆ ئهوهی گوێڕایهڵی بکرێت بهفهرمانی خوا، خۆ ئهگهر ئهو خهڵکه بهڕاستی کاتێک ستهمیان له خۆیان کرد (به لادان له شهریعهت) بهاتنایه بۆ لای تۆ و داوای لێخۆشبوونیان له خوای گهوره بکردایه، پێغهمبهریش داوای لێخۆشبوونی بۆ بکردنایه، ئهوه بێگومان ئهو کاته دهیانزانی که خوا تهوبه و پهشیمانی وهرگرهو میهرهبان و دلۆڤانه (ئهگهر بهڕاستیان بوایه).
فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًۭا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًۭا
Falaa wa Rabbika laa yu'minoona hattaa yuhakkimooka fe emaa shajara bainahum summa laa yajidoo fee anfusihim harajam mimmaa qadaita wa yusal limoo tasleemaa
نهخێر، سوێند به پهروهردگارت ئهوانهی (لافی بڕوا لێدهدهن) بڕوا ناهێنن ههتا له ههموو کێشهیهکدا که ڕوودهدا له نێوانیاندا تۆ نهکهن به دادوهرو گوێڕایهڵی تۆ نهکهن، دوای ئهوهش نابێت له دڵ و دهروونیاندا هیچ ناڕهزاییهک دروست ببێت بهرامبهر ئهوهی که داوهریت لهسهر کردووه و دهبێت بهتهواویی تهسلیم بن و ڕازیی بن.
وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ ٱقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ أَوِ ٱخْرُجُوا۟ مِن دِيَٰرِكُم مَّا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌۭ مِّنْهُمْ ۖ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا۟ مَا يُوعَظُونَ بِهِۦ لَكَانَ خَيْرًۭا لَّهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًۭا
Wa law annaa katabnaa 'alaihim aniq tulooo anfusakum awikh rujoo min diyaarikum maa fa'aloohu illaa qaleelum minhum wa law annahum fa'aloo maa yoo'azoona bihee lakaana khairal lahum wa ashadda tasbeetaa
خۆ ئهگهر بهڕاستی ئێمه پێویستمان بکردایه لهسهریان که خۆتان بکوژن، یان له وڵات و نیشتمانتان دهرچن ئهوهیان نهدهکرد، مهگهر کهمێکیان نهبێت (چونکه بهجێ هێنانی فرمانی خوا بهبێ چهن و چوون پیشهی بهنده ڕاستهقینهکانه، ئێمهش ئهو داخوازیهمان لێ نهکردوون) جا ئهگهر بهڕاستی ئهوانه بهگوێرهی ئامۆژگاری و فرمانی ئێمه ڕهفتاریان بکردایه، ئهوه چاکتر بوو بۆیان و دامهزراوترو چهسپاوتر دهبوون لهسهر حهق و ڕاستی.
وَإِذًۭا لَّءَاتَيْنَٰهُم مِّن لَّدُنَّآ أَجْرًا عَظِيمًۭا
Wa izal la aatainaahum mil ladunnaaa ajran 'azeemaa
جا ئهوکاته بێگومان لهلایهن ئێمهوه پاداشتی گهورهو بێ سنوورمان پێدهبهخشین...
وَلَهَدَيْنَٰهُمْ صِرَٰطًۭا مُّسْتَقِيمًۭا
Wa lahadainaahum Siraatam mustaqeemaa
بهتهواویش هیدایهت و ڕێنموویمان دهکردن بۆ ڕێگهو ڕێبازی ڕاست و دروست.
وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ مَعَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّۦنَ وَٱلصِّدِّيقِينَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَٱلصَّٰلِحِينَ ۚ وَحَسُنَ أُو۟لَٰٓئِكَ رَفِيقًۭا
Wa many-yuti'il laaha war Rasoola fa ulaaa'ika ma'al lazeena an'amal laahu 'alaihim minan nabiyyeena wassiddeeqeena washshuhadaaa'i wassaaliheen; wa hasuna ulaaa'ika rafeeqaa
ئهوهی فهرمانبهرداری خواو پێغهمبهر بکات، جا ئهوانه لهگهڵ ئهو کهسانهدا دهبن (له بهههشتی بهریندا) کهخوا نازونیعمهتی ڕژاندووه بهسهریاندا لهپێغهمبهران و ڕاستگۆیان و شههیدان و پیاوچاکان، ئای که ئهوانه هاوهڵ و هاوڕێ و هاودهمێکی چاک و بێ وێنهن!
ذَٰلِكَ ٱلْفَضْلُ مِنَ ٱللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ عَلِيمًۭا
Zaalikal fadlu minal laah; wa kafaa billaahi 'Aleemaa
ئهو ڕێزو بههره گهورهیه ههر لهلایهن خواوهیه (بۆ بهختهوهرانه)، خوا خۆی بهسه که زانایه بهههموو شتێک.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ خُذُوا۟ حِذْرَكُمْ فَٱنفِرُوا۟ ثُبَاتٍ أَوِ ٱنفِرُوا۟ جَمِيعًۭا
Yaaa aiyuhal lazeena aamanoo khuzoo hizrakum fanfiroo subaain awin firoo jamee'aa
ئهی ئهوانهی که باوهڕتان هێناوه ئهوهی خۆتانی پێدهپارێزن بیگرنه دهست و ئاماده باش بن، ئینجا دهسته دهسته یان ههمووتان یهک پارچه (بهرهو بهرهکانی جهنگ) ههڵمهت بهرن و هێرش ببهن. (ههرکاتێک لهلایهن سهرکردایهتیهکی متمانه پێکراوهوه داواتان لێکرا).
وَإِنَّ مِنكُمْ لَمَن لَّيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَٰبَتْكُم مُّصِيبَةٌۭ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَىَّ إِذْ لَمْ أَكُن مَّعَهُمْ شَهِيدًۭا
Wa inna minkum lamal la yubatti'anna fa in asaabatkum museebatun qaala qad an'amal laahu 'alaiya iz lam akum ma'ahum shaheeda
سوێند بێت (دهستهیهک دووڕوو ههن) لهناوتاندا بهڕاستی خۆیان دهخڵافێنن و سستی دهکهن، جا ئهگهر بهڵایهکتان تووش بێت (ههریهک لهوانه) دهڵێت: بهڕاستی خوا چاکی بۆ کردم که لهگهڵ ئهواندا ئامادهی (ئهو جهنگه) نهبووم.
وَلَئِنْ أَصَٰبَكُمْ فَضْلٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَن لَّمْ تَكُنۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُۥ مَوَدَّةٌۭ يَٰلَيْتَنِى كُنتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًۭا
Wa la'in asaabakum fadlum minal laahi la yaqoolanna ka al lam takum bainakum wa bainahoo mawaddatuny yaa laitanee kuntu ma'ahum fa afooza fawzan 'azeemaa
سوێند بێت ئهگهر فهزڵ و دهستکهوتێکتان لهخواوه دهستکهوت بهڕاشکاوی دهڵێت ـ ههر وهک لهنێوان ئێوه و ئهو جۆره کهسانهدا دۆستایهتی و ئاشنایهتی نهبوو بێت ـ خۆزگه لهگهڵ ئهواندا بوومایه و بۆ ئهوهی دهستکهوتێکی چاک و زۆر و زهبهندهم بهدهست بهێنایه.
۞ فَلْيُقَٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يَشْرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا بِٱلْءَاخِرَةِ ۚ وَمَن يُقَٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًۭا
Falyuqaatil fee sabeelil laahil lazeena yashroonal hayaatad dunyaa bil Aakhirah; wa many-uqaatil fee sabeelil laahi fa yuqtal aw yaghlib fasawfa nu'teehi ajran 'azeemaa
دهبا بجگێت له پێناوی خوادا، ئهوانهی ژیانی دنیا دهفرۆشن بهرۆژی دوایی، جا ههر کهس بجهنگێت لهپێناوی خوادا ئهوه ئهگهر بکوژرێت و شههید ببێت، یان سهرکهوتن بهدهست بهێنێت، ئهوه لهئایندهدا پاداشتی گهوره و بێ سنووری پێدهبهخشین.
وَمَا لَكُمْ لَا تُقَٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلْوِلْدَٰنِ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْ هَٰذِهِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلظَّالِمِ أَهْلُهَا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ وَلِيًّۭا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيرًا
Wa maa lakum laa tuqaatiloona fee sabeelil laahi walmustad'afeena minar rijaali wannisaaa'i walwildaanil lazeena yaqooloona Rabbanaaa akhrijnaa min haazihil qaryatiz zaalimi ahluhaa waj'al lanaa mil ladunka waliyanw waj'al lanaa mil ladunka naseeraa
(ئهی ئیماندارن) ئهوه چیتانهو بۆچی ناجهنگن لهپێناوی ڕهزامهندی خوادا و ڕزگار کردنی لاوازکراوو چهوساوهکان، لهو پیاوان و ئافرهتان و منداڵانهی که دهڵێن: پهروهردگارا تۆ ڕزگارمان بکه لهم شارهی که خهڵکهکهی ستهمکارن و لهلایهن خۆتهوه پشتیوان و یارمهتیدهرێکمان بۆ ساز بکه.
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّٰغُوتِ فَقَٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَٰنِ كَانَ ضَعِيفًا
Allazeena aamanoo yuqaatiloona fee sabeelil laahi wallazeena kafaroo yuqaatiloona fee sabeelit Taaghoot faqaatiloo awliyaaa'ash Shaitaan; inna kaidash Shairaani kaana da'eefa
ئهوانهی ئیماندارن (تهنها) له پێناوی خوادا دهجهنگن (بهڵام) ئهوانهی بێ باوهڕن له پێناوی ستهمکارو زۆردار و (تاغوت)دا دهجهنگن، ده بجهنگن دژی یاوهرانی شهیتان (چونکه) بهڕاستی پیلان و تهڵهکهی شهیتان پووچ و لاوازه.
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوٓا۟ أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌۭ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ ٱلنَّاسَ كَخَشْيَةِ ٱللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةًۭ ۚ وَقَالُوا۟ رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا ٱلْقِتَالَ لَوْلَآ أَخَّرْتَنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ قَرِيبٍۢ ۗ قُلْ مَتَٰعُ ٱلدُّنْيَا قَلِيلٌۭ وَٱلْءَاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّمَنِ ٱتَّقَىٰ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا
Alam tara ilal lazeena qeela lahum kuffooo aidiyakum wa aqeemus Salaata w aaatuz Zakaata falammaa kutiba 'alaihimul qitaalu izaa fareequm minhum yakhshawnnan naasa kakhashyatil laahi aw ashadda khashyah; wa qaaloo Rabbanaa lima katabta 'alainal qitaala law laaa akhkhartanaa ilaaa ajalin qareeb; qul mataa'ud dunyaa qaleelunw wal Aakhiratu khairul limanit taqaa wa laa tuzlamoona fateelaa
ئایا نهتڕوانیووهته ئهوانهی که پێیان وترا: دهست بپارێزن کاتی جهنگ نیه! بهڵکو ههر نوێژ بکهن و زهکات بدهن، کهچی کاتێک جهنگیان بۆ بڕیاردرا، دهستهیهکیان له خهڵکی دهترسان بهقهدهر ئهوهی که له خوا دهترسن، یاخود زیاتریش و دهیانوت: خوایه تۆ بۆچی جهنگت لهسهر فهرزکردین، خۆزگه بۆ ماوهیهک دوات دهخستین، بهوانه بڵێ: ڕابواردنی ژیانی دنیا زۆر کهم و کورته، ژیانی قیامهت چاکترو خۆشترو نهبڕاوهیه بۆ ئهو کهسهی له خوا دهترسێت و پارێزکاره، لهوێ بهقهدهر تاڵی ناوکی خورمایهک ستهمتان لێناکرێت.
أَيْنَمَا تَكُونُوا۟ يُدْرِككُّمُ ٱلْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِى بُرُوجٍۢ مُّشَيَّدَةٍۢ ۗ وَإِن تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌۭ يَقُولُوا۟ هَٰذِهِۦ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌۭ يَقُولُوا۟ هَٰذِهِۦ مِنْ عِندِكَ ۚ قُلْ كُلٌّۭ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ ۖ فَمَالِ هَٰٓؤُلَآءِ ٱلْقَوْمِ لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثًۭا
Ainamaa takoonoo yudrikkumul mawtu wa law kuntum fee buroojim mushai yadah; wa in tusibhum hasanatuny yaqooloo haazihee min indil laahi wa in tusibhum saiyi'atuny yaqooloo haazihee min 'indik; qul kullum min 'indillaahi famaa lihaaa 'ulaaa'il qawmi laa yakkaadoona yafqahoona hadeesaa
(دڵنیا بن) له ههر کوێ بن مردن یهخهتان پێ دهگرێت، با لهناو چهندهها قهڵاو شوێنی سهخت و قایمیشدا بن، (جا دووڕووهکان) ئهگهر خێریان بێته ڕێ دهڵێن: ئهمه له لایهن خواوهیه و ئهگهر توشی ناخۆشی و زیانێک بێن (به پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) دهڵێن: ئهمهیان بههۆی تۆوهیه، پێیان بڵێ: ههر ههمووی (ههرچی پێش دێت) لهلایهن خواوهیه و (بۆ تاقی کردنهوهیه) ئهوه بۆچی ئهو خهڵکه (باوهڕ لاوازه) هیچ شتێک تێناگهن و له ڕاستیهکان حاڵیی نابن.
مَّآ أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍۢ فَمِنَ ٱللَّهِ ۖ وَمَآ أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍۢ فَمِن نَّفْسِكَ ۚ وَأَرْسَلْنَٰكَ لِلنَّاسِ رَسُولًۭا ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًۭا
Maaa asaabaka min hasanatin faminal laahi wa maaa asaaabaka min saiyi'atin famin nafsik; wa arsalnaaka linnaasi Rasoolaa; wa kafaa billaahi Shaheedaa
(ڕاسته) که ههرچی بۆ تۆ (بۆ ههرکهسێک) پێش دێت له خێرو چاکه له خواوهیه و ههرچی ناخۆشیهکیشت بۆ پێش دێت دهستی خۆتی تیایه (ههرچهنده بهبێ ویستی خوا ڕوو نادات، بهڵام پاداشتت ههیه ئهگهر خۆگر بێت) و ئێمه تۆمان ناردووه (ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) بۆسهر خهڵی بهپێغهمبهرایهتی (تا بیرو بۆچوونیان ڕاست بکهیتهوه)، خوایش بهسه که شایهته بۆ ئهو مهبهسته.
مَّن يُطِعِ ٱلرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ ٱللَّهَ ۖ وَمَن تَوَلَّىٰ فَمَآ أَرْسَلْنَٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًۭا
Man yuti'ir Rasoola faqad ataa'al laaha wa man tawallaa famaaa arsalnaaka 'alaihim hafeezaa
ئهوهی فهرمانبهرداری پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) بکات، ئهوه بهڕاستی فهرمانبهرداری خوای کردووه، ئهوهش پشتی ههڵکردووه (ئهوه خۆی زهرهرمهند دهبێت) خۆ ئێمه تۆمان نهناردوه تا ببیته چاودێر بهسهر ئهوانهوه.
وَيَقُولُونَ طَاعَةٌۭ فَإِذَا بَرَزُوا۟ مِنْ عِندِكَ بَيَّتَ طَآئِفَةٌۭ مِّنْهُمْ غَيْرَ ٱلَّذِى تَقُولُ ۖ وَٱللَّهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُونَ ۖ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًا
Wa yaqooloona taa'antun fa izaa barazoo min 'indika baiyata taaa'ifatum minhum ghairal lazee taqoolu wallaahu yaktubu maa yubaiyitoona faa'rid 'anhum wa tawakkal 'alal laah; wa kafaa billaahi Wakeelaa
(دووڕووهکان کاتێک لای تۆن) دهڵێن: ملکهچ و فهرمانبهردارین، بهڵام کاتێک لای تۆ ههستان و دوورکهوتنهوه، دهستهیهکیان قسهکانی تۆ له شهودا دهگۆڕن و ئهوه ناڵێن که تۆ وتوته، جا ئهوهی شهو ههڵی دهبهستن و (پیلانی بۆ دهکێشن) خوا تۆماری دهکات، کهواته گوێ بهوانه مهده و پشت به خوا ببهسته تهنها خوات بهسه که یارو یاوهرت بێت.
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ ۚ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَٰفًۭا كَثِيرًۭا
Afalaa yatadabbaroonal Qur'aan; wa law kaana min 'indi ghairil laahi la wajadoo fee hikh tilaafan kaseeraa
ئهوه بۆ ئهوانه سهرنجی قورئان نادهن و لێکی نادهنهوهو لێی وردنابنهوه؟ خۆ ئهگهر له لایهن کهسێکی ترهوه بوایه جگهله خوا بێگومان جیاوازی و دژایهتیهکی زۆریان تێدا دهدۆزیهوه.
وَإِذَا جَآءَهُمْ أَمْرٌۭ مِّنَ ٱلْأَمْنِ أَوِ ٱلْخَوْفِ أَذَاعُوا۟ بِهِۦ ۖ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى ٱلرَّسُولِ وَإِلَىٰٓ أُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ ٱلَّذِينَ يَسْتَنۢبِطُونَهُۥ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ لَٱتَّبَعْتُمُ ٱلشَّيْطَٰنَ إِلَّا قَلِيلًۭا
Wa izaa jaaa'ahum amrum minal amni awil kkhawfi azaa'oo bihee wa law raddoohu ilar Rasooli wa ilaaa ulil amri minhum la'alimahul lazeena yastambitoonahoo minhum; wa law laa fadlul laahi 'alaikum wa rahmatuhoo lattaba'tumush Shaitaana illaa qaleelaa
(لێرهدا خوا ڕهخنه دهگرێت له ههندێک ئیمانداران): ههرکاتێک ههواڵێکیان بۆ بێت دهربارهی ئاسایش و هێمنایهتی، یاخود ترس و بیم، بڵاوی دهکهنهوه (بیر له سهرئهنجام ناکهنهوه)، خۆ ئهگهر ئهو ههواڵهیان بڵاو نهکردایهتهوه و بیانگێڕایهتهوه بۆلای پێغهمبهرو (صلی الله علیه وسلم)، یان بۆ لای کاربهدهستانێک که له خۆیانن، ئهوه ئهوانهی کهله نهێنی ههواڵهکان تێدهگهن و دهکۆڵنهوه، نهێنی و ڕازهکانیان لێ دهردههێنا، جا ئهگهر فهزڵ و چاودێری خواو ڕهحمهت و میهرهبانیهکهی نهبوایه شوێنی شهیتان دهکهوتن، جگه له کهمێکتان.
فَقَٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ ۚ وَحَرِّضِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَكُفَّ بَأْسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًۭا وَأَشَدُّ تَنكِيلًۭا
Faqaatil fee sabeelil laahi laa tukallafu illa nafsaka wa harridil mu'mineena 'asallaahu ai yakuffa baasallazeena kafaroo; wallaahu ashaddu baasanw wa ashaaddu tanakeelaa
(ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) بجهنگه له پێناوی خوادا، چونکه ئهو ئهرکه ههر لهسهرشانی خۆته، (واته: ههتا ئهگهر تهنها خۆیشت بیت)، ههروهها هانی ئیماندارانیش بده (بۆ بهشداری له شهڕهکاندا) ئومێده خوای گهوره هێز له بێ باوهڕان بسهنێتهوه و بهریان بگرێت و زاڵتان بکات بهسهریاندا، چونکه خوا هێزو دهسهڵاتی زۆرتره (بهڵکو بهراورد ناکرێت) و بهتوندی و سهختی تۆڵهیان لێدهسێنێت.
مَّن يَشْفَعْ شَفَٰعَةً حَسَنَةًۭ يَكُن لَّهُۥ نَصِيبٌۭ مِّنْهَا ۖ وَمَن يَشْفَعْ شَفَٰعَةًۭ سَيِّئَةًۭ يَكُن لَّهُۥ كِفْلٌۭ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ مُّقِيتًۭا
Mai yashfa' shafaa'atan hasanatay yakul lahoo naseebum minhaa wa mai yashfa' shafaa'tan saiyi'atanny-yakul lahoo kiflum minhaa; wa kaanal laahu 'alaa kulli shai'im Muqeetaa
ئهوهی تکایهکی باش بکات، خهڵک هان بدات بۆ چاکهخوازی، (له نێوان خهڵکدا ههوڵی تهبایی بدات)، ئهوه بهشێک لهو پاداشتی چاکهیهی بۆ ههیهو لهو خێرهدا بهشداره (که ڕۆڵی تیادا ههیه) ههروهها ئهوهش که تکایهکی خراپ دهکات و ڕۆڵێکی خراپ دهبینێت و ههوڵی فیتنه بهرپا کردن دهدات و هاندهرێتی، ئهوه ئهویش بهشێکی مسۆگهری ههیه له سزاو لێپرسینهوه، خوایش ههمیشهو بهردهوام ئاگاو چاودێره بهسهر ههموو شتێکدا.
وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٍۢ فَحَيُّوا۟ بِأَحْسَنَ مِنْهَآ أَوْ رُدُّوهَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ حَسِيبًا
Wa izaa huyyeetum bitahiy yatin fahaiyoo bi ahsana minhaaa aw ruddoohaa; innal laaha kaana 'alaa kulli shai'in Haseeba
ههرکاتێک سڵاو و چاک و چۆنیهکتان لهگهڵدا کرا ئهوه بهجوانتر له سڵاوهکهی ئهو یاخود (هیچ نهبێت) وهکو خۆی وهڵام بدهنهوه، بێگومان خوا له ههموو شتێک دهپرسێتهوه.
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۗ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ ٱللَّهِ حَدِيثًۭا
Allaahu laaa ilaaha illaa huwa la yajma'annakum ilaa Yawmil Qiyaamati laa raiba feeh; wa man asdaqu mminallaahi hadeesaa
(الله) خوایهکه بێجگه لهو هیج خوایهکی تر نیه (شایستهی پهرستن بێت)سوێند به خوا له ڕۆژی قیامهتدا کۆتاندهکاتهوه و هیچ شک و گومانێکی تێدا نی یه، جا کێ ههیه قسه و گوفتاری له فهرمایش و فهرموودهی خوا ڕاستترو دروستتر بێت؟
۞ فَمَا لَكُمْ فِى ٱلْمُنَٰفِقِينَ فِئَتَيْنِ وَٱللَّهُ أَرْكَسَهُم بِمَا كَسَبُوٓا۟ ۚ أَتُرِيدُونَ أَن تَهْدُوا۟ مَنْ أَضَلَّ ٱللَّهُ ۖ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ سَبِيلًۭا
Famaa lakum filmuna afiqeena fi'ataini wallaahu arkasahum bimaa kasaboo; atureedoona an tahdoo man adallal laahu wa mmai yudlilil laahu falan tajida lahoo sabeelaa
جا ئهوه چیتانه (ئهی ئیمانداران) دهربارهی دووڕووهکان بوون به دوو دهستهوه؟! له کاتێکدا خوا (سهر شۆڕی کردوون) و وهری گێڕاونهتهوه بۆ بێ باوهڕی بههۆی ئهو کردهوانهی که کردوویانه، ئایا دهتانهوێت (دڵی) کهسێک هیدایهت و ڕێنموویی بکهن که خوا گومڕای کردووه؟! (بههۆی باوهڕی دانهمهزراو و دڵ و دهروونی نهخۆشیهوه)، بێگومان ئهوهی خوا گومڕای بکات (بههۆی کارو کردهوهی ناپهسهندیهوه) ئهوه ههرگیز ڕێگهیهکت دهست ناکهوێت بۆ ڕێنموویی کردنی.
وَدُّوا۟ لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا۟ فَتَكُونُونَ سَوَآءًۭ ۖ فَلَا تَتَّخِذُوا۟ مِنْهُمْ أَوْلِيَآءَ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَخُذُوهُمْ وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوا۟ مِنْهُمْ وَلِيًّۭا وَلَا نَصِيرًا
Wadoo law takfuroona kamaa kafaroo fatakoonoona sawaaa'an falaa tattakhizoo minhum awliyaaa'a hattaa yuhaajiroo fee sabeelil laah; fa in tawallaw fa khuzoohum waqtuloohum haisu wajat tumoohum wa laa tattakhizoo minhum waliyyanw wa laa naseeraa
(ئهو دووڕووانه) ئاواتهخوازن که ئێوهش بێ باوهڕ بن وهک خۆیان بێ باوهڕ بوون، ئهو کاته (ههردوولاتان) یهکسان دهبن له بێ باوهڕیدا، کهواته لهوانه پشتیوان و یاوهر مهگرن ههتا کۆچ دهکهن لهپێناوی خوادا، خۆ ئهگهر یاخی بوون و پشتیان تێکردن، ئێوه بیانگرن و بیانکوژن له ههر کوێدا ئهوانهتان دهستکهوت، ههرگیز نهکهن ئهوانه بکهنه یاوهرو هاوکار...
إِلَّا ٱلَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَٰقٌ أَوْ جَآءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَن يُقَٰتِلُوكُمْ أَوْ يُقَٰتِلُوا۟ قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَٰتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ ٱعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَٰتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا۟ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَمَ فَمَا جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًۭا
Illal lazeena yasiloona ilaa qawmim binakum wa bainahum meesaaqun aw jaaa'ookum hasirat sudooruhum ai yuqaatilookum aw yuqaatiloo qawmahum
جگه لهوانهی که پهنا دهبهنه بهر تیره و هۆزێک پهیمان لهنێوان ئێوه و ئهواندا بهستراوه، یاخود هاتبن بۆ لای ئێوه لهکاتێکدا دڵیان تهنگ و بێزار بێت لهوهی جهنگتان لهگهڵ بکهن یان دژی تیره و هۆزهکهی خۆیان بجهنگن، خۆ ئهگهر خوا بیویستایه ئهوانی زاڵ دهکرد بهسهرتانداو دژتان دهجهنگان، جا ئهگهر ئهوانه دووره پهرێزو کهنارگیر بوون له ئێوه و جهنگیان لهگهڵ نهکردن و ڕێبازی ئاشتیان گرتهبهرو ملکهچ بوون، ئهوه خوا هیچ ڕێگهیهکی دانهناوه بۆ ئێوه بهسهر ئهوانهوه (که شهڕیان پێ بفرۆشن بیانکوژن یان بهدیل بیانگرن).