Amharic - ሳዲቅ & ሳኒ ሐቢብ Arabic - تفسير المیسر Azərbaycanca - Alikhan Musayev Bengali - জহুরুল হক Bosnian - Besim Korkut Нохчийн - Мухьаммад Магомедов Deutsch - Abu Rida Muhammad ibn Ahmad Deutsch - Bubenheim & Elyas Deutsch - Adel Theodor Khoury English - Sayyid Abul Ala Maududi English - Saheeh International English - Mohammad Habib Shakir English - Abdullah Yusuf Ali Español - Muhammad Isa García Farsi - آیتی Français - Muhammad Hamidullah Indonesian - Kementerian Agama Italiano - Hamza Roberto Piccardo Japanese - 日本語翻訳 Қазақ - Халифа Алтай Korean - 한국어 번역 Kurdish - تهفسیری ئاسان Malay - Basmeih Русский - Эльмир Кулиев Русский - Аль-Мунтахаб Svenska - Bernström Tajik - Оятӣ Türkçe - Abdulbakî Gölpınarlı Türkçe - Yasar Nuri Öztürk Tatarça - Ногмани тәфсире Українська - Михайло Якубович Urdu - جالندہری Ozbek - Мухаммад Содик Chinese - 穆罕默德马健
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
فَبَعَثَ ٱللَّهُ غُرَابًۭا يَبْحَثُ فِى ٱلْأَرْضِ لِيُرِيَهُۥ كَيْفَ يُوَٰرِى سَوْءَةَ أَخِيهِ ۚ قَالَ يَٰوَيْلَتَىٰٓ أَعَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هَٰذَا ٱلْغُرَابِ فَأُوَٰرِىَ سَوْءَةَ أَخِى ۖ فَأَصْبَحَ مِنَ ٱلنَّٰدِمِينَ
Faba'asal laahu ghuraabai yabhasu fil ardi liyuriyahoo kaifa yuwaaree sawata akheeh; qaala yaa wailataaa a'ajaztu an akoona misla haazal ghuraabi fa uwaariya saw ata akhee fa asbaha minan naadimeen
لهوهودوا گیری خوارد بهدهست تهرمهکهیهوه، چونکه وادیاره یهکهم کهسه کوژرا بێت و شههید بوو بێت)، ئهوسا خوای میهرهبان قهلهڕهشێکی ناردو چاڵێکی له زهویدا ههڵکهند (بۆ قهلهرهشێکی تری مردارهوه بوو) تا نیشانی بدات چۆن لاشهی براکهی بشارێتهوه، (ههرکه ئهوهی دی) وتی: هاوار له من، ئایا ئهوه من نهمتوانی وهکو ئهو قهلهڕهشه بکهم و بهقهدهر ئهوم لێنههات تا لاشه و عهیب و عاری براکهم بشارمهوه، ئیتر بۆ ههمیشه چووه ڕیزی پهشیمانانهوه.
مِنْ أَجْلِ ذَٰلِكَ كَتَبْنَا عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ أَنَّهُۥ مَن قَتَلَ نَفْسًۢا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ ٱلنَّاسَ جَمِيعًۭا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَآ أَحْيَا ٱلنَّاسَ جَمِيعًۭا ۚ وَلَقَدْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِٱلْبَيِّنَٰتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًۭا مِّنْهُم بَعْدَ ذَٰلِكَ فِى ٱلْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ
min ajli zaalika katabnaa 'alaa Banee Israaa'eela annahoo man qatala nnafsam bighairi nafsin aw fasaadin fil ardi faka annnamaa qatalan fil ardi faka annammaa qatalan naasa jamee'anw wa man ahyaahaa faka annamaaa ahyan naasa jamee'aa; wa laqad jaaa'at hum Rusulunaa bilbaiyinaati summa inna kaseeram minhum ba'da zaalika fil ardi lamusrifoon
لهبهر ئهوهی کارهساتی کوشتنی ناڕهوای ئاوا ڕوو نهدات ئێمه پێویستمان کرد لهسهر نهوهی ئیسرائیل ئهوهی کهسێک بهناحهق بکوژێت و له جیاتی کوژراوێک نهبێت، یان گوناهو تاوانی گهورهی ئهنجام نهدابێت لهزهویدا (وهکوجهردهیی و دهستدرێژی و... هتد)، ئهوه وهک ئهوه وایه ههر ههموو خهڵکی کوشتبێت، ئهوهش کهسێک له مهرگ ڕزگار بکات، ههروهک ئهوه وایه ههموو خهڵکی لهمهرگ ڕزگار کردبێت و ژیانی پێ بهخشی بن، سوێند بێت بهخوا بهڕاستی پێغهمبهرانمان به بهڵگهو موعجیزهی ئاشکراو دیارهوه هاتووه بۆ لایان (تا پابهندی حهق و داد بن) کهچی زۆربهیان دوای ئهو ڕێنمووییانه، ههر زیادهڕه و بوون لهم سهر زهمینهدا له ستهم و کوشتنی ناحهقدا.
إِنَّمَا جَزَٰٓؤُا۟ ٱلَّذِينَ يُحَارِبُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَسْعَوْنَ فِى ٱلْأَرْضِ فَسَادًا أَن يُقَتَّلُوٓا۟ أَوْ يُصَلَّبُوٓا۟ أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِّنْ خِلَٰفٍ أَوْ يُنفَوْا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ ۚ ذَٰلِكَ لَهُمْ خِزْىٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ
Innamaa jazaaa'ul lazeena yuhaariboonal laaha wa Rasoolahoo wa yas'awna fil ardi fasaadan ai yuqattalooo aw yusallabooo aw tuqatta'a aideehim wa arjuluhum min khilaafin aw yunfaw minalard; zaalika lahum khizyun fid dunyaa wa lahum fil Aakhirati 'azaabun 'azeem
بێگومان پاداشتی ئهوانهی که دهنجێگن و دوژمنایهتی خواو پێغهمبهرهکهی دهکهن و به گهرمی ههوڵ دهدهن بۆ بڵاوکردنهوهی فهسادو بهد ڕهوشتی له زهویدا ههر ئهوهیه: (ئهوانهیان که خهڵکیان کوشتووه) دهبێت بکوژرێن، (ئهوانهش کهخهڵکیان کوشتووه و جهردهییشیان کردووه) دهبێت له خاچ بدرێن، (ئهوانهیان تهنها جهردهیی دهکهن) دهست و قاچێکیان بهپێچهوانهوه ببڕدرێت، (ئهوانهیان که مهترسیان لێدهکرێت) ئهوه دوور بخرێنهوه له وڵات، ئهوسزایه خهجاڵهتی و سهرشۆڕیه بۆیان لهدنیادا، لهقیامهتیشدا سزای سهخت و گهورهیان بۆههیه.
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُوا۟ مِن قَبْلِ أَن تَقْدِرُوا۟ عَلَيْهِمْ ۖ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ
Illal lazeena taaboo min qabli an taqdiroo 'alaihim fa'lamooo annnal laaha Ghafoorur Raheem
جگه لهوانهیان که تهوبهیان کردووه، پێش ئهوهی دهستی ئێوهیان بگاتێ، ئهوه بزانن که بهڕاستی خوا لێخۆشبوو و میهرهبانه (ئهڵبهته ئهگهر مافی خهڵکیان بهسهرهوه نهبێت).
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱبْتَغُوٓا۟ إِلَيْهِ ٱلْوَسِيلَةَ وَجَٰهِدُوا۟ فِى سَبِيلِهِۦ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
yaaa aiyuhal lazeena aamanut taqul laaha wabtaghooo ilaihil waseelata wa jaahidoo fee sabeelihee la'allakum tuflihoon
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه له خوا بترسن و پارێزکار بن، له ڕێگهی ههموو هۆکارو کردهوهیهکی چاکهوه ههوڵ بدهن ڕهزامهندیی ئهو زاته بهدهست بهێنن، ههمیشه ههوڵ و کۆشش و جیهادو خهبات بکهن له پێناوی ڕێباز و بهرنامهی ئهو زاتهدا، بۆ ئهوهی سهرفراز بن (له ههردوو جیهاندا).
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْ أَنَّ لَهُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا وَمِثْلَهُۥ مَعَهُۥ لِيَفْتَدُوا۟ بِهِۦ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ
Innal lazeena kafaroo law anna lahum maa fil ardi jamee'anw wa mislahoo ma'ahoo liyaftadoo bihee min 'azaabi Yawmil Qiyaamati maa tuqubbila minhum wa lahum azaabun aleem
بێگومان ئهوانهی بێ باوهڕ بوون، ئهگهر ههرچی سامانی زهوی ههیه ههیان بێت و ئهوهندهی تریشی لهگهڵ بێت و بیانهوێت خۆیانی پێ ڕزگار بکهن له سزای ڕۆژی قیامهت، لێیان وهرناگیرێت، ئهوانه سزایهکی به ئێشیان بۆ ئاماده کراوه (دهبێت تیایدا گیر بخۆن).
يُرِيدُونَ أَن يَخْرُجُوا۟ مِنَ ٱلنَّارِ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنْهَا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌۭ مُّقِيمٌۭ
Yureedoona ai yakhrujoo minan Naari wa maa hum bikhaari jeena minhaa wa lahum 'azaabum muqeem
ئهوانه دهیانهوێت له دۆزهخ دهرچن (بهڵام خهیاڵیان خاوه) لهکاتێکدا دهرچوونیان لێی نییه، ئهوانه سزایهکی بهردهوامیان بۆ ئامادهیه.
وَٱلسَّارِقُ وَٱلسَّارِقَةُ فَٱقْطَعُوٓا۟ أَيْدِيَهُمَا جَزَآءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَٰلًۭا مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ
Wassaariqu qassaariqatu faqta'oo aidiyahumma jazaaa'am bimaa kasabaa nakaalam minal laah; wallaahu 'Azeezun hakeem
دهستی پیاوی دزو ئافرهتی دز ببڕن له پاداشتی کاری ناڕهوایاندا ئهمهش تۆڵهیهکه له لایهن خواوه، خوا باڵادهست و دانایه (له بڕیاردانی ئهو سزایهدا، ئهڵبهته ئهم سزایه له کۆمهڵگهی ئیسلامیدا جێبهجێ دهکرێت، که: ههموو کهسێک ژیانی مسۆگهره و ههمووان دهستی یارمهتی بۆ یهکتر درێژ دهکهن، ههروهها له ساڵانی گرانیدا دهست نابڕدرێت).
فَمَن تَابَ مِنۢ بَعْدِ ظُلْمِهِۦ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌ
Faman taaba mim ba'di zulmihee wa aslaha fa innal laaha yatoobu 'alaih; innal laaha Ghafoorur Raheem
جا ئهوهی دوای ستهم و تاوانهکهی تهوبه بکات و چاکسازی له خۆیدا بکات (دڵ و دهروونی خاوێن بکاتهوه، ماڵی خهڵکی بداتهوه و چاوی له دزێتی نهمێنێت)، ئهوه بێگومان خوا تهوبهکهی لێوهردهگرێت، چونکه بهڕاستی خوای گهوره لێخۆشبوو میهرهبانه.
أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَغْفِرُ لِمَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ
Alam ta'lam annal laaha lahoo mulkus samaawaati wal ardi yu'az zibu many-yashaa'u wa yaghfiru limany-yashaaa'; wallaahu 'alaa kulli shai'in Qadeer
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم)، ئهی ئیماندار) ئایا نهتزانیووه ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه، بهڕاستی تهنها ههر خوا خاوهنیانه، سزای ههر کهسێک که بیهوێت دهیدات (ئهڵبهته ههڕهمهکی نیه، بهڵکو له ڕووی دادپهروهری تهواوهوه)، ههروهها خۆش دهبێت لهو کهسهی که دهیهوێت و مهبهستێتی لێی خۆش ببێت، ئهو خوایه دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه (شوێنی پاداشت و سزای جێگهی ههمووانی تێدا دهبێتهوه).
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ لَا يَحْزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِى ٱلْكُفْرِ مِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِأَفْوَٰهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِن قُلُوبُهُمْ ۛ وَمِنَ ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ ۛ سَمَّٰعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّٰعُونَ لِقَوْمٍ ءَاخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ ۖ يُحَرِّفُونَ ٱلْكَلِمَ مِنۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهِۦ ۖ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَٱحْذَرُوا۟ ۚ وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتْنَتَهُۥ فَلَن تَمْلِكَ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَمْ يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ ۚ لَهُمْ فِى ٱلدُّنْيَا خِزْىٌۭ ۖ وَلَهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌۭ
Yaaa ayyuhar Rasoolu laa yahzukal lazeena yusaa ri'oona fil kufri minal lazeena qaaloo aamannaa bi afwaahihim wa lam tu'min quloobuhum; wa minal lazeena haadoo sammaa'oona lilkazibi sammaa'oona liqawmin aakhareena lam yaatooka yuharifoonal kalima mim ba'di mawaadi'ihee yaqooloona in ooteetum haazaa fakhuzoohu wa il lam tu'tawhu fahzaroo; wa many-yuridil laahu fitnatahoo falan tamlika lahoo minal laahi shai'aa; ulaaa 'ikal lazeena lam yuridil laahu any-yutahhira quloobahum; lahum fid dunyaa khizyunw wa lahum fil Aakhirati'azaabun 'azeem
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) با غهمبارت نهکات ئهوانهی که بهپهله بهدهم بێ باوهڕی و بێ دینیهوه دهچن، لهوانهی که بهدهم و زار دهڵێن: باوهڕمان هێناوه، بهڵام دڵیان باوهڕی نههێناوه، ههروهها لهوانهش که بوونهته جولهکه و زۆر گوێگرن بۆ درۆو دهلهسه، زۆر گوێبیستن بۆ خهڵکی تریش (که خوانهناسن و) نههاتوون بۆ لات، قسه دهگۆڕن و قسه وهکو خۆی ناگێڕنهوه، یاخود ئاوهژووی دهکهن، دوای ئهوهی جێی خۆی گرتبوو (ئهوانهی که خهڵک دهنێرن بۆ لای پێغهمبهرو پێی) دهڵێن: ئهگهر ئاوا بڕیاریدا لێی وهربگرن، ئهگهر وانهبوو هوشیار بن، جا ئهوهی خوای گهوره بیهوێت تووشی تاقیکردنهوه و سزای بکات، ئهوه ههرگیز تۆ خاوهنی هیچ شتێک نابیت لهلایهن خواوه بۆ ڕزگار بوونی ئهو، ئائهوانه ئهو کهسانهن خوا نهیویستووه دڵیان پاک و خاوێن بکاتهوه (چونکه خۆشیان مهبهستیان نهبووه) ئهوانه له دنیادا سهرشۆڕیی و شهرمهزاریی بهشیانه، له قیامهتیشدا سزای سهخت و گهوره چاوهڕێیانه.
سَمَّٰعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّٰلُونَ لِلسُّحْتِ ۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحْكُم بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ ۖ وَإِن تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيْـًۭٔا ۖ وَإِنْ حَكَمْتَ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُقْسِطِينَ
Sammaa'oona lilkazibi akkaaloona lissuht; fa in jaaa'ooka fahkum bainahum aw a'rid anhum wa in tu'rid 'anhum falany-yadurrooka shai'anw wa in hakamta fahkum bainahum bilqist; innal laaha yuhibbul muqsiteen
ئهو (جولهکانه) زۆر به دڵ گهرمی گوێ بۆ درۆ دهگرن و کهسایهتیان ناپوختهو زۆر حهرام خۆر و سوو خۆرن، جا ئهگهر کێشهیهکیان ههبوو، هاتن بۆ لات (تۆ سهربهستی) داوهری بکهیت لهنێوانیاندا یان گوێیان پێنهدهیت، خۆ ئهگهر گوێیان نهدهیتێ، ئهوه ههرگیز ناتوانن هیچ جۆره زیانێکت پێبگهیهنن، خۆ ئهگهر دادوهریت کرد له نێوانیاندا دادپهروهرانه ئهنجامی بده، چونکه بهڕاستی خوا دادپهروهرو ماف پهروهرانی خۆش دهوێت.
وَكَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوْرَىٰةُ فِيهَا حُكْمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَآ أُو۟لَٰٓئِكَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ
Wa kaifa yuhakkimoonaka wa 'indahumut Tawraatu feehaa hukmul laahi summa yatawallawna mim ba'di zaalik; wa maaa ulaaa'ika bilmu'mineen
(سهیره)! ئهوانه چۆن دێن و تۆ دهکهن به دادوهر، لهکاتێکدا خۆیان تهوراتیان لایهو فهرمانی خوا بهروونی تیادایه، پاشان پشتی تێدهکهن دوای ئهوهی که (حوکم و فهرمانی خوایان بۆ دهردهکهوێت) دیاره ئهوانه ههر ئیماندار نین (له مهدینهدا یهکێک له ناودارانی جوو زینای کردبوو، حوکمی زیناکهرێک هاوسهری ههبێت له تهوراتدا بهرد باران کردنه، هاتن بۆ خزمهتی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم)، تا بهڵکو حوکمهکهی لهقورئاندا ئاسانتر بێت، بهمهرجێک باوهڕیان به پێغهمبهرو به قورئان نهبوو، کاتێک پێغهمبهر گێڕانیهوه بۆ لای حوکمی تهورات پشتیان ههڵکرد و بهدڵیان نهبوو...)
إِنَّآ أَنزَلْنَا ٱلتَّوْرَىٰةَ فِيهَا هُدًۭى وَنُورٌۭ ۚ يَحْكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسْلَمُوا۟ لِلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلرَّبَّٰنِيُّونَ وَٱلْأَحْبَارُ بِمَا ٱسْتُحْفِظُوا۟ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُوا۟ عَلَيْهِ شُهَدَآءَ ۚ فَلَا تَخْشَوُا۟ ٱلنَّاسَ وَٱخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا۟ بِـَٔايَٰتِى ثَمَنًۭا قَلِيلًۭا ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَٰفِرُونَ
Innaaa anzalnat Tawraata feehaa hudanw wa noor; yahkumu bihan Nabiyyoonal lazeena aslamoo lillazeena haadoo war rabbaaniyyoona wal ahbaaru bimas tuhfizoo min Kitaabil laahi wa kaanoo 'alaihi shuhadaaa'; falaa takhshawun naasa wakhshawni wa laa tashtaroo bi aayaatee samanan qaleelaa; wa mal lam yahkum bimaaa anzalal laahu fa ulaaa'ika humul kaafiroon
بهڕاستی ئێمه کاتێک تهوراتمان نارده خوارهوه ڕێنموویی تیادا بوو (بۆ ههموو خێرو چاکهیهک)، نوور و ڕووناکیش بوو (لهناو تاریکایی یهکاندا)، ئهو پێغهمبهرانهی که ههمیشه ملکهچ و فهرمانبهردار بوون حوکمی ئهوانهیان پێدهکرد که ببونه جولهکه، ههروهها زانا پهروهردگار ناسهکانیان و زانا شهرع ناسهکانیشیان، حوکمیان دهکرد بهوهی داوایان لێکرابوو بیپارێزن، که ئهویش کتێبی خوا (تهوراته)، ههروهها شایهتیش بوون لهسهری (کهواته ئهی زانایانی جولهکه، ئهی ئیمانداران) له خهڵکی مهترسن بهڵکو تهنها له من بترسن، ئایهت و فهرمانهکانی من بهنرخێکی کهم مهفرۆشن (ئهگهر نرخهکه ههموو دنیاش بێت ههر کهمه) جا ئهوهی حوکم و داوهری بهو بهرنامهیه نهکات که خوا دایبهزاندووه، ئائهوانه بێ باوهڕن.
وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفْسَ بِٱلنَّفْسِ وَٱلْعَيْنَ بِٱلْعَيْنِ وَٱلْأَنفَ بِٱلْأَنفِ وَٱلْأُذُنَ بِٱلْأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلْجُرُوحَ قِصَاصٌۭ ۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٌۭ لَّهُۥ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ
Wa katabnaa 'alaihim feehaaa annan nafsa binnafsi wal'aina bil'aini wal anfa bilanfi wal uzuna bil uzuni wassinna bissinni waljurooha qisaas; faman tasaddaqa bihee fahuwa kaffaaratul lah; wa mal lam yahkum bimaaa anzalal laahu fa ulaaa'ika humuz zalimoon
له تهوراتدا پێویستمان کردووه لهسهریان که بهڕاستی ههر کهسێک کهسێک بکوژێت دهبێت بکوژرێتهوه و چاوی یهکێک کوێر بکات، دهبێت چاوی کوێر بکرێتهوه و لووتی یهکێک عهیبدار بکات دهبێت لووتی عهیبدار بکرێتهوه و گوێی یهکێک ببڕێت دهبێت گوێی ببڕدرێتهوه و ددانی یهکێک بشکێنێت دهبێت ددانی بشکێنرێتهوهو برین و زامهکانیش ههروهها تۆڵهیان بهگوێرهی خۆی بۆ دهسهنرێتهوه، جائهوهی له تاوانبار خۆش ببێت، ئهو چاوپۆشی و لێخۆشبوونه دهبێته کهفارهتی گوناهانی، بێگومان ئهوهی حوکم و داوهری نهکات بهو بهرنامهیهی که خوا دایبهزاندوه، ئائهوانه ههر ستهمکارن.
وَقَفَّيْنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ ۖ وَءَاتَيْنَٰهُ ٱلْإِنجِيلَ فِيهِ هُدًۭى وَنُورٌۭ وَمُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ وَهُدًۭى وَمَوْعِظَةًۭ لِّلْمُتَّقِينَ
Wa qaffainaa 'alaaa aasaaarihim bi 'Eesab ni Maryama musaddiqal limaa baina yadihi minat Tawraati wa aatainaahul Injeela feehi hudanw wa noorunw wa musaddiqal limaa baina yadaihi minat Tawraati wa hudanw wa maw'izatal lilmuttaqeen
ئینجا بهشوێن ئاسهواری ههموو پێغهمبهرانی (نهوهی ئیسرائیلدا) عیسای کوڕی مهریهممان هێنا، که ڕاستی تهوراتی دهردهخست و پشتیوانی لێدهکردو ئینجیلیشمان پێدا، که هیدایهت و نوور و ڕووناکی تێدایه و پشتگیریی تهوراتی پێش خۆیهتی، هیدایهت و ڕێنموویی و ئامۆژگاریه بۆ ئهو کهسانهی که له خوا دهترسن و پارێزکارن.
وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ ٱلْإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ
Walyahkum Ahlul Injeeli bimaaa anzalal laahu feeh; wa mal lam yahkum bimaaa anzalal laahu fa ulaaa'ika humul faasiqoon
دهبا شوێنکهوتووانی ئینجیل بهو ڕێنموویی و ئامۆژگاریانه ههڵسوکهوت بکهن که خوا له ئینجیلدا دایبهزاندوه (گرنگترینیان شوێنکهوتنی ئاینی ئیسلام و پێغهمبهری ئیسلامه) ئهوهی حوکم و داوهری نهکات بهو بهرنامهیهی که خوا دایبهزاندوه، جا ئا ئهوانه ناپاک و تاوانبارو له سنوور دهرچوون.
وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلْكِتَٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ ۖ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلْحَقِّ ۚ لِكُلٍّۢ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةًۭ وَمِنْهَاجًۭا ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ وَلَٰكِن لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ ۖ فَٱسْتَبِقُوا۟ ٱلْخَيْرَٰتِ ۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًۭا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ
Wa anzalnaa ilaikal Kitaaba bilhaqqi musaddiqallimaa baina yadaihi minal Kitaabi wa muhaiminan 'alaihi fahkum bainahum bimaa anzalal laahu wa laa tattabi ahwaaa'ahum 'ammaa jaaa'aka minal haqq; likullin ja'alnaa minkum shir'atanw wa minhaajaa; wa law shaaa'al laahu laja'alakum ummatanw waahidatanw wa laakil liyabluwakum fee maa aataakum fastabiqul khairaat; ilal laahi arji'ukum jamee'an fayunab bi'ukum bimaa kuntum feehi takhtalifoon
ئێمه قورئانمان هاوڕێ لهگهڵ ههموو حهقیقهت و ڕاستیهکدا بۆ تۆ دابهزاندووه، ڕاستی و دروستی کتێبهکانی پێش خۆیشی دیاری دهکات و چاودێره بهسهر ههموویاندا (کاتێک خاوهنانی کتێب له گاورو جوو گیروگرفتیان دههێنن بۆ لای تۆ) بهو بهرنامهیهی خوا ناردوویهتی داوهریی بکه له نێوانیانداو شوێن ئارهزووهکانی ئهوان مهکهوهو لهو حهقه لامهده که بۆت ڕهوانه کراوه، بۆ ههرلایهکتان (موسڵمانان و خاوهنانی کتێب) بهرنامه و پڕۆگرامی تایبهتمان بڕیارداوه خۆ ئهگهر خوا بیویستایه ههر ههمووتانی دهکرده یهک ئوممهت و گهلێکی یهک پارچه، بهڵام (ویستی وایه بهو جیاوازیه) تاقیتان بکاتهوه لهوهی پێی بهخشیوون (تا بههۆی عهقڵ و ژیریتانهوه شوێنی پێغهمبهری ئیسلام بکهون)، دهی کهواته زۆر بهپهلهبن و پێشبڕکێ بکهن بۆ ههموو خێرو چاکهیهک، دڵنیاش بن که ههمووتان دهگهڕێنهوه بۆ لای خوا، ئهو کاته ههواڵی تهواوتان دهداتێ دهربارهی ئهو شتانهی که کێشهتان لهسهری ههبوو.
وَأَنِ ٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ وَٱحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَنۢ بَعْضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَٱعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَٰسِقُونَ
Wa anih kum bainahum bimaaa anzalal laahu wa laa tattabi' ahwaaa'ahum wahzarhum ai yaftinooka 'am ba'di maaa anzalal laahu ilaika fa in tawallaw fa'lam annamaa yureedul laahu ai yuseebahum biba'di zunoobihim; wa inna kaseeram minan naasi lafaasiqoon
(کاتێک ههندێک له زاناکانی جوو، هاتن بۆ لات تا داوهریی بکهی له نێوانیاندا)، داوهری بکه بهو بهرنامهیه (قورئانه)ی که لهلایهن خواوه بۆت دابهزیووه، شوێنی ئارهزووهکانی ئهوان مهکهوه، وریابه نهوهکو ئهوان ڕێت لێ ههڵه بکهن له ههندێک لهو ڕێنمووییانهی که خوا بۆی ناردوویت (جا ئهگهر ئهو جولهکانه ڕازیی نهبوون) و پشتیان ههڵکرد، ئهوه بزانه بهڕاستی خوا دهیهوێت گیرۆدهی سهرئهنجامی ههندێک له گوناههکانی خۆیانیان بکات، بێگومان زۆربهی خهڵکی یاخی و سهرکهش و تاوانبارن.
أَفَحُكْمَ ٱلْجَٰهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًۭا لِّقَوْمٍۢ يُوقِنُونَ
Afahukmal jaahiliyyati yabghoon; wa man ahsanu minal laahi hukmal liqawminy yooqinoon
ئایا ئهوانه حوکم و فهرمانڕهوایی جاهیلیهت و نهفامیان دهوێت و ئهویان لاپهسهنده؟! (ئاخر بۆ بیرناکهنهوه) کێ ههیه بهقهدهر خوا حوکمی جوان و چاک و بهجێ بێت، (بهتایبهت) لای ئهو کهسانهی که بهوردیی سهرنج دهدهن و ویژدان و ههستی زیندوویان ههیه.
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلْيَهُودَ وَٱلنَّصَٰرَىٰٓ أَوْلِيَآءَ ۘ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍۢ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُۥ مِنْهُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanoo laa tattakhizul Yahooda wan nasaaraaa awliyaaa'; ba'duhum awliyaaa'u ba'd; wa mai yatawallahum minkum fa innahoo minhum; innal laaha laa yahdil qawmaz zaalimeen
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه جولهکهو گاور مهکهنه یارو یاوهرو پشتیوانی خۆتان ئهوانه ههندێکیان پشتیوان و پشتگیری یهکترن، ئهو کهسهی پشت بهوان ببهستێت، ئهوه ههر لهوانه و (حسابی ئهوانی بۆ دهکرێت) بهڕاستی خوا هیدایهتی قهومی ستهمکار نادات...
فَتَرَى ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌۭ يُسَٰرِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٌۭ ۚ فَعَسَى ٱللَّهُ أَن يَأْتِىَ بِٱلْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍۢ مِّنْ عِندِهِۦ فَيُصْبِحُوا۟ عَلَىٰ مَآ أَسَرُّوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ نَٰدِمِينَ
Fataral lazeena fee quloobihim maraduny yusaari'oona feehim yaqooloona nakhshaaa an tuseebanaa daaa'irah; fa'asallaahu ai yaatiya bilfathi aw amrim min 'indihee fa yusbihoo 'alaa maaa asarroo feee anfusihim naadimeen
به ڕوونی دهبینی ئهوانهی دڵیان نهخۆشه و (ئیمان لاوازن) بهپهله دهچن بۆ لایان (به زمانی حاڵ) دهڵێن: دهترسین بهڵایهکمان تووش بێت یان کارهساتێکمان بهسهر بێت، جا دوور نیه و لهوانهیه بهم نزیکانه خوا سهرکهوتن ببهخشێت (به ئیمانداران) یاخود بهشێوهیهکی یهکسهریی به موعجیزهیهک لهلایهن خۆیهوه (سهرکهوتنیان پێببهخشێت) ئهوکاته باوهڕلاوازان پهشیمان دهبنهوه لهسهر ئهو نهێنی و خهتهره و خهیاڵهی له دڵ و دهروونیاندا شاردبوویانهوه.
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَهَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَٰنِهِمْ ۙ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ ۚ حَبِطَتْ أَعْمَٰلُهُمْ فَأَصْبَحُوا۟ خَٰسِرِينَ
Wa yaqoolul lazeena aamanooo ahaaa'ulaaa'il lazeena aqsamoo billaahi jahda aimaanihim innahum lama'akum; habitat a'maaluhum fa asbahoo khaasireen
ئهوسا ئهوانهی ئیمانیان هێناوه (لهناو خۆیاندا بهسهرسامیهوه) دهڵێن: ئایا ئهو دووڕووانه ئهوانهن که سوێندیان به خوا دهخوارد و جهختیان لهسهر دهکرد که گوایه بهڕاستی لهگهڵتانداین؟! کهچی کارهکانیان پووچهڵ بوهوهو خهسارهتمهند و زهرهرمهند و مایه پووچ بوون.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِۦ فَسَوْفَ يَأْتِى ٱللَّهُ بِقَوْمٍۢ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَآئِمٍۢ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ ٱللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ
Yaa aiyuhal lazeena aamanoo mai yartadda minkum 'an deenihee fasawfa yaatil laahu biqawminy yuhibbuhum wa yuhibboonahoo azillatin 'alal mu'mineena a'izzatin 'alal kaafireena yujaahidoona fee sabeelil laahi wa laa yakhaafoona lawmata laaa'im; zaalika fadlul laahi yu'teehi mai yashaaa'; wallaahu Waasi'un 'Aleem
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه، ههر کهس له ئێوه له ئاین و بهرنامهکهی وهرگهڕێت و پاشگهز ببێتهوه، ئهوه (ههر خۆی زهرهر دهکات) ئهوه له ئایندهدا خوا کهسانێک دههێنێته کایهوه (ئهوهنده ڕێک و پێک و باوهڕ دامهزراون) پهروهردگاری مهزن خۆشی دهوێن، ئهوانیش ئهویان خۆش دهوێت، ههروهها ملکهچ و فهرمانبهردارو بهسۆزن بۆ ئیمانداران و سهربڵندو نهخۆرو دهروون بهرزن بهسهر بێ باوهڕاندا، له پێناو ڕێبازی خواداو بۆ بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئهو ههوڵ دهدهن و خهبات دهکهن و تێدهکۆشن، له لۆمهی لۆمهکهرانیش ناترسن (ئهم خۆشهویستی و ههڵبژاردن و سۆز و تێکۆشانه) فهزڵ و ڕێزی تایبهتی خوایه که دهیبهخشێت به ههر کهس که بیهوێت و (شایسته بێت) و خوا فراوانگیرو زانایه (بهنهێنی و ئاشکرا، بهشایستهیی و ناشایستهیی ههر کهس و ههر لایهنێک).
إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُمْ رَٰكِعُونَ
Innamaa waliyyukumul laahu wa Rasooluhoo wal lazeena aamanul lazeena yuqeemoonas Salaata wa yu'toonaz Zakaata wa hum raaki'oon
بهڕاستی تهنها خۆشهویست و پشتیوانی ئێوه، ههر خواو پێغهمبهرهکهی و ئهوانهن باوهڕیان هێناوه، که نوێژهکانیان بهچاکی ئهنجام دهدهن و زهکات له ماڵ و سامانیان دهردهکهن و ههمیشه دیاردهی کڕنوش و ملکهچییان بۆ پهروهردگار پێوه دیاره.
وَمَن يَتَوَلَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فَإِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْغَٰلِبُونَ
Wa mai yatawallal laaha wa Rasoolahoo wallazeena aamanoo fa inna hizbal laahi humul ghaaliboon
جا ئهوهی خواو پێغهمبهرو ئهوانهی بڕوایان هێناوه بهپشتیوان و خۆشهویستی خۆی قهبوڵ بکات، ئهوه با دڵنیا بێت که ههر کۆمهڵ و دهستهو تاقمی خوا، زاڵ و سهرکهوتوون.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَكُمْ هُزُوًۭا وَلَعِبًۭا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ مِن قَبْلِكُمْ وَٱلْكُفَّارَ أَوْلِيَآءَ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanoo laa tattakhizul lazeenat takhazoo deenakum huzuwanw wa la'ibam minal lazeena ootul Kitaaba min qablikum walkuffaara awliyaaa'; wattaqul laaha in kuntum muu'mineen
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه: نهکهن ئهوانه بکهنه پشتیوان و جێگهی متمانهی خۆتان که گاڵتهو گهمهیان به ئاینهکهتان کردووه، چ له خاوهنانی کتێبی پێش خۆتان، چ له بێ باوهڕان، له خواش بترسن و پارێزکاربن ئهگهر ئێوه باوهڕدارن.
وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ ٱتَّخَذُوهَا هُزُوًۭا وَلَعِبًۭا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَعْقِلُونَ
Wa izaa naadaitum ilas Salaatit takhazoohaa huzu wan'w wa la'ibaa; zaalika biannnahum qawmul laa ya'qiloon
کاتێک ئێوه بانگ دهدهن بۆ نوێژ، بانگ و نوێژهکهتان دهکهنه گهمهوگاڵته، چونکه ئهوانه کهسانێکن بهڕاستی ژیر نابن و نافامن.
قُلْ يَٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَٰبِ هَلْ تَنقِمُونَ مِنَّآ إِلَّآ أَنْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبْلُ وَأَنَّ أَكْثَرَكُمْ فَٰسِقُونَ
Qul yaaa Ahlal Kitaabi hal tanqimoona minnaaa illaaa an aamannaa billaahi wa maaa unzila ilainaa wa maa unzila min qablu wa annna aksarakum faasiqoon
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) پێیان) بڵێ: ئهی خاوهنانی کتێب ئهوه به چی عهیبدار و لهکهدارمان دهکهن و لێمان توڕه دهبن، جگه لهبهر ئهوه نهبێت که ئێمه بڕوای ڕاست و پتهومان هێناوه بهخواو بهو قورئانهی که دابهزیووهته خوارهوه بۆ سهر ئێمه و بهوهی که پێشتر دابهزیووه؟ یان ئهوهیه که زۆربهتان یاخی و سهرهڕۆ و تاوانبارن.
قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُم بِشَرٍّۢ مِّن ذَٰلِكَ مَثُوبَةً عِندَ ٱللَّهِ ۚ مَن لَّعَنَهُ ٱللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ ٱلْقِرَدَةَ وَٱلْخَنَازِيرَ وَعَبَدَ ٱلطَّٰغُوتَ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ شَرٌّۭ مَّكَانًۭا وَأَضَلُّ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ
Qul hal unabbi'ukum bisharrim min zaalika masoobatan 'indal laah; malla'ana hul laahu wa ghadiba 'alaihi wa ja'ala minhumul qiradata wal khanaazeera wa 'abadat Taaghoot; ulaaa'ika sharrum makaananw wa adallu 'an Sawaaa'is Sabeel
پێیان بڵێ: ئایا ههواڵتان بدهمێ به کردارێک که تۆڵهکهی لای خوا خراپتره له تۆڵهی لهکهدارکردنی موسڵمانان، ئهوهش کرداری ئهو کهسهیه که خوا نهفرینی لێکردوه و جامی خهشم و ڕقی خۆی ڕژاندووه بهسهریداو ههندێکیشی کردن به مهیمون و ههندێکیشیان به بهراز و ههندێکیانیشی کرده تاغوت پهرست و بت پهرست؟! ئا ئهوانه خراپترین جێگه و ڕێگهیان ههیه و گومڕاترین کهسن له ڕێبازی ڕاست و دروست.