Amharic - ሳዲቅ & ሳኒ ሐቢብ Arabic - تفسير المیسر Azərbaycanca - Alikhan Musayev Bengali - জহুরুল হক Bosnian - Besim Korkut Нохчийн - Мухьаммад Магомедов Deutsch - Abu Rida Muhammad ibn Ahmad Deutsch - Bubenheim & Elyas Deutsch - Adel Theodor Khoury English - Sayyid Abul Ala Maududi English - Saheeh International English - Mohammad Habib Shakir English - Abdullah Yusuf Ali Español - Muhammad Isa García Farsi - آیتی Français - Muhammad Hamidullah Indonesian - Kementerian Agama Italiano - Hamza Roberto Piccardo Japanese - 日本語翻訳 Қазақ - Халифа Алтай Korean - 한국어 번역 Kurdish - تهفسیری ئاسان Malay - Basmeih Русский - Эльмир Кулиев Русский - Аль-Мунтахаб Svenska - Bernström Tajik - Оятӣ Türkçe - Abdulbakî Gölpınarlı Türkçe - Yasar Nuri Öztürk Tatarça - Ногмани тәфсире Українська - Михайло Якубович Urdu - جالندہری Ozbek - Мухаммад Содик Chinese - 穆罕默德马健
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ أُمَّةٌۭ يَهْدُونَ بِٱلْحَقِّ وَبِهِۦ يَعْدِلُونَ
Wa mimman khalaqnaaa ummatuny yahdoona bilhaqqi wa bihee ya'diloon
لهو خهڵکهش که دروستمان کردوون کهسانێک ههن که (ژیرو هۆشمهندن و شوێنی حهق دهکهون و) ڕێنموویی خهڵک دهکهن و شارهزایان دهکهن به حهق و ڕاستی، ههر بهوحهقه خهڵکی ڕاست دهکهنهوه (له لادان و سهرکهشی).
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ
Wallazeena kazzaboo bi Aayaatinaa sanastadrijuhum min haisu laa ya'lamoon
ئهوانهش که بهڵگه و نیشانه و بهرنامهی ئێمه بهدرۆ دهزانن، لهئایندهدا ورده ورده بهرهو تیاچوون دهیانبهین له کات و شوێنێکدا که ئهوان ههستی پێناکهن و نایزانن.
وَأُمْلِى لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِى مَتِينٌ
Wa umlee lahum; inna kaidee mateen
من مۆڵهتیشیان دهدهم، بهڵام که تۆڵهم لێسهندن بهڕاستی نهخشهو پلانی من توندو بههێزه.
أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا۟ ۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌۭ مُّبِينٌ
Awalam yatafakkaroo maa bisaahibihim min jinnah; in huwa illaa nazeerum mubeen
باشه، ئهوه (ئهو خهڵکه) بیریان نهکردۆتهوه (له گوفتارو ڕهفتاری محمد(صلى الله عليه وسلم) که ئهو هاوهڵهیان هیچ نیشانهیهکی شێتی پێوه نیه، بهڵکو ئهو (بهڕێزه) هیچ شتێک نیه جگه بێدارکهرهوهیهکی ئاشکرا نهبێت.
أَوَلَمْ يَنظُرُوا۟ فِى مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَىْءٍۢ وَأَنْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ ۖ فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَهُۥ يُؤْمِنُونَ
Awalam yanzuroo fee malakootis samaawaati wal ardi wa maa khalaqal laahu min shai'inw wa an 'asaaa ai yakoona qadiqtaraba ajaluhum fabi aiyi hadeesim ba'dahoo yu'minoon
ئایا بۆ سهرنجیان نهداوه لهو ههموو دهسهڵاته گهورهیهی خوا له ئاسمانهکان و زهویداو ئهو ههموو شتانهی که خوا بهدی هێناون؟ (بۆ ئهوهنده بێئاگان؟) خۆ بهڕاستی نزیک بۆتهوه ئاکامیان، جا به چ گوفتارێکی تر له دوای قورئان باوهڕ دههێنن؟
مَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِىَ لَهُۥ ۚ وَيَذَرُهُمْ فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ
Mai yadlilil laahu falaa haadiyaa lah; wa yazaruhum fee tughyaanihim ya'mahoon
ئهو کهسهی خوا گومڕای بکات (بههۆی لاساری و بێ دینی خۆیهوه) ئهوه هیچ ڕێنموویکهرێکی نیه و خوایش لێیان دهگهڕێ له ناو سهرگهردانی و سهرکهشی خۆیاندا بسوڕێنهوه.
يَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَىٰهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّى ۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَآ إِلَّا هُوَ ۚ ثَقُلَتْ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ لَا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةًۭ ۗ يَسْـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِىٌّ عَنْهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
Yas'aloonaka 'anis Saa'ati aiyaana mursaahaa qul innamaa 'ilmuhaa 'inda Rabbee laa yujallaeehaa liwaqtihaaa illaa Hoo; saqulat fis samaawaati wal ard; laa taateekum illaa baghtah; yas'aloonaka ka annaka hafiyyun 'anhaa qul innamaa 'ilmuhaa 'indal laahi wa laakinna aksaran naasi laa ya'lamoon
(ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) پرسیارت لێدهکهن دهربارهی قیامهت: کهی بهرپا دهبێت؟ پێیان بڵێ: بهڕاستی زانینی کاتی بهرپا بوونی ههر لای پهروهردگارمه، لهکاتێکدا کهس له سات و کاتی خۆیدا دهری ناخات و بهرپای ناکات زاتی پهروهردگار نهبێت، بهرپا بوونی قیامهت زۆر گرانه و زۆر دهکهوێت لهسهر دانیشتوانی ئاسمانهکان و زهوی (چونکه شیرازهی ههمووی تێکدهچێت و لێکههڵدهوهشێت) ڕۆژی قیامهت بهرپا نابێت کوتوپڕ نهبێت، له پڕ یهخهتان پێدهگرێت، وا پرسیارت لێدهکهن ههر وهک تۆ زۆر عهوداڵی زانینی هاتنی ڕۆژی قیامهت بیت و پرسیاری زۆرت له بارهیهوه کردبێت!! پێیان بڵێ: بهڕاستی زانینی بهرپا بوونی قیامهت تهنها لای خوایه، بهڵام زۆربهی خهڵکیش (ئهمه) نازانن.
قُل لَّآ أَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعًۭا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ لَٱسْتَكْثَرْتُ مِنَ ٱلْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِىَ ٱلسُّوٓءُ ۚ إِنْ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌۭ وَبَشِيرٌۭ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ
Qul laaa amliku linafsee naf'anw wa laa darran illaa maa shaaa'al laah; wa law kuntu a'alamul ghaiba lastaksartu minal khairi wa maa massaniyas soo'; in ana illaa nazeerunw wa basheerul liqawminy yu'minoon
(ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) پێیان بڵێ: که من ناتوانم هیچ قازانج یان زهرهرێک بهخۆم بگهیهنم مهگهر ویستی خوای لهسهربێت، خۆ ئهگهر غهیب و شاراوهکانم بزانیایه ئهوه چاکهی زۆرم کۆدهکردهوه بۆخۆم و هیچ ناخۆشیهکیشم تووش نهدهبوو، من هیچ شتێک نیم تهنیا ترسێنهرێک (بۆ یاخیهکان) و مژدهدهریشم بۆ کهسانێک که باوهڕ دههێنن.
۞ هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا ۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًۭا فَمَرَّتْ بِهِۦ ۖ فَلَمَّآ أَثْقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ ءَاتَيْتَنَا صَٰلِحًۭا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ
Huwal lazee khalaqakum min nafsinw waahidatinw wa ja'ala minhaa zawjahaa liyas kuna ilaihaa falammaa taghash shaahaa hamalat hamlan khafeefan famarrat bihee falammaaa asqalad da'awal laaha Rabbahumaa la'in aayaitanaa saalihal lanakoo nanna minash shaakireen
خوا ئهو زاتهیه که ئێوهی لهیهک نهفس و لهیهک شت دروست کردوهو ههر لهویش جووتهکهی بهدی هێنا، بۆئهوهی ئارامی لهلا بگرێت، جا کاتێک پیاوهکه چووه لای هاوسهرهکهی، ئهویش سکی پڕبوو بهکۆرپهلهیهکی سووک، (تا ماوهی ١٢٠ ڕۆژ) ئافرهتهکهش تێپهڕی کرد بهو ماوهیهدا، ئینجا کاتێک که باری بهرهو سهنگینی دهچێت ئهو ژن و مێرده له خوا دهپاڕێنهوهو دهڵێن: خوایه سوێند به تۆ، ئهگهر منداڵێکی باش و بێ عهیبمان پێببهخشیت، ئهوه بهڕاستی له سوپاسگوزارانی تۆ دهبین.
فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحًۭا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَا ۚ فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ
Falammaaa aataahumaa saalihan ja'alaa lahoo shurakaaa'a feemaaa aataahumaa; fata'aalal laahu 'ammaa yushrikoon
کهچی کاتێک نهوهی پاک و بێ عهیبی پێ بهخشین ئهوان هاوهڵیان بۆ خوا دانا لهوهی که خوا پێی دابوون (بهخشینی منداڵ دهدهنه پاڵ هۆکارهکان، نهک دهسهڵاتی خوا)، خوا بهرزتره لهوهی که ئهوان هاوبهشی بۆ بڕیار دهدهن.
أَيُشْرِكُونَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًۭٔا وَهُمْ يُخْلَقُونَ
A yushrikoona maa laa yakhluqu shai'anw wa hum yukhlaqoon
ئایا کهسێک یان شتێک دهکهنه شهریک و هاوبهش که ناتوانێت هیچ شتێک دروست بکات، لهکاتێکدا خۆشیان دروستکراون و (هیچیان بهدهست نیه)...
وَلَا يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْرًۭا وَلَآ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ
Wa laa yastatee'oona lahum nasranw wa laaa anfusahum yansuroon
ئهوانه ناتوانن سهرکهوتن بهوان ببهخشن و ناشتوانن یارمهتی خۆیان بدهن و بهرگریی له خۆیشیان بکهن.
وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمْ ۚ سَوَآءٌ عَلَيْكُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنتُمْ صَٰمِتُونَ
Wa in tad'oohum ilalhudaa laa yattabi'ookum; sawaaa'un 'alaikum a-da'awtumoohum am antum saamitoon
ئهگهر بانگیشیان بکهن بۆ ڕێبازی هیدایهت، ئهوه شوێنتان ناکهون، چوونیهکیشه بۆتان ئایا بانگتان کردبن، یان ئێوه بێ دهنگ بن (ناتوانن بیانههژێنن ئهگهر خوا ویستی لهسهر نهبێت).
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ ۖ فَٱدْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا۟ لَكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
Innal lazeena tad'oona min doonil laahi 'ibaadun amsaalukum fad'oohum fal yastajeeboo lakum in kuntum saadiqeen
بهڕاستی ئهوانهی ئێوه هاواریان لێدهکهن جگهله خواو لێیان دهپاڕێنهوه، چهند بهندهیهکی وهک ئێوهن (هیچیان بهدهست نیه) ده هاواریان لێ بکهن، بابێن بهدهمتانهوه، ئهگهر ئێوه ڕاست دهکهن (لهو داوایهتاندا).
أَلَهُمْ أَرْجُلٌۭ يَمْشُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ أَيْدٍۢ يَبْطِشُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌۭ يُبْصِرُونَ بِهَآ ۖ أَمْ لَهُمْ ءَاذَانٌۭ يَسْمَعُونَ بِهَا ۗ قُلِ ٱدْعُوا۟ شُرَكَآءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ
A lahum arjuluny yamshoona bihaa am lahum aidiny yabtishoona bihaaa am lahum a'yunuy yubsiroona bihaaa am lahum aazaanuny yasma'oona bihaa; qulid'oo shurakaaa'akum summa keedooni falaa tunziroon
ئایا ئهو پهرستراوانه قاچیان ههیه پێی بڕۆن بهڕێوه؟ یان دهستیان ههیه ڕای بوهشێنن و ئازاری نهیارهکانی پێ بدهن؟ یاخود چاویان ههیه پێی ببینن؟ یاخود گوێیان ههیه پێی ببیستن؟ ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) پێیان بڵێ: داوا له پهرستراوهکانتان بکهن و چیتان له دهست دێت له پیلان گێڕان بیکهن و مۆڵهتم مهدهن...
إِنَّ وَلِۦِّىَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْكِتَٰبَ ۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّٰلِحِينَ
Inna waliyyial laahul lazee nazzalal Kitaaba wa Huwa yatawallas saaliheen
(ههروهها بڵێ): بهڕاستی پشت و پهنای من ئهو خوایهیه که قورئانی دابهزاندوهو لهکاتێکدا ئهو زاته سهرپهرشتی چاکان و پاکان دهکات.
وَٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلَآ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ
Wallazeena tad'oona min doonihee laa yastatee'oona nasrakum wa laaa anfusahum yansuroon
ئهوانهی که ئێوه جگه له خوا هاناو هاواریان بۆ دهبهن ناتوانن سهرکهوتوتان بکهن، (تهنانهت) ناتوانن یارمهتی خۆیشیان بدهن.
وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ لَا يَسْمَعُوا۟ ۖ وَتَرَىٰهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ
Wa in tad'oohum ilal hudaa laa yasm'oo wa taraahum yanzuroona ilaika wa hum laa yubsiroon
خۆ ئهگهر بانگیان بکهیت بۆ ڕێبازی هیدایهت، ئهوه (بانگهوازت) نابیستن (چ جای ئهوهی یارمهتیشت بدهن)، تۆ دهیانبینیت ئهوان سهیرت دهکهن، لهکاتێکدا که نابینن.
خُذِ ٱلْعَفْوَ وَأْمُرْ بِٱلْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْجَٰهِلِينَ
khuzil 'afwa waamur bil'urfi waa'rid 'anil jaahileen
کاری ئاسان لهخهڵکی داوا بکهو چاوپۆشی له ههڵهو کهموکوڕیهکانیان بکهو، فهرمان بده به چاکهو کردهوهیهک که پهسهندی شهرعه، ڕووش وهرگێڕهو پشت بکه له نهفام و تێ نهگهیشتوان.
وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيْطَٰنِ نَزْغٌۭ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
Wa immaa yanzaghannaka minash Shaitaani nazghun fasta'iz billaah; innahoo Samee'un Aleem
ئهگهر وهسوهسهیهکت لهلایهن شهیتانهوه بۆ پێشهات و ویستی له خشتهت بهرێت و تووشی ههڵهت بکات، جا ئهوه تۆ پهنا بگره بهخواو پشت بهو ببهسته، چونکه بهڕاستی ئهو زاته بیسهر و زانایه.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ إِذَا مَسَّهُمْ طَٰٓئِفٌۭ مِّنَ ٱلشَّيْطَٰنِ تَذَكَّرُوا۟ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ
Innal lazeenat taqaw izaa massahum taaa'ifum minash Shaitaani tazakkaroo fa izaa hum mubsiroon
بهڕاستی ئهوانهی که پارێزکار و تهقوادار بوون، کاتێک خهتهرهو خهیاڵێک لهلایهن شهیتانهوه تووشیان بێت، ئهوه خێرا بێدار دهبنهوه و خوای خۆیان بیر دهکهوێتهوه و هۆشیار دهبنهوه، ئیتر دهستبهجێ بینا دهبن و بهرچاویان ڕوون دهبێت (رێبازی ڕاست بهدی دهکهن و لێیان ناشێوێت).
وَإِخْوَٰنُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِى ٱلْغَىِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُونَ
Wa ikhwaanuhum yamuddoonahum fil ghaiyi summa laa yuqsiroon
برا شهیتانهکانیشیان کۆمهکیان دهکهن له گومڕایی کردنیان بهڕازاندنهوه و جوانکردنی گوناهو تاوانهکان، پاشان کۆڵ نادهن و کول نابن (له گومڕایی کردنیاندا).
وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِم بِـَٔايَةٍۢ قَالُوا۟ لَوْلَا ٱجْتَبَيْتَهَا ۚ قُلْ إِنَّمَآ أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ مِن رَّبِّى ۚ هَٰذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ
Wa izaa lam taatihim bi aayatin qaaloo law lajtabai tahaa; qul innamaaa attabi'u maa yoohaaa ilaiya mir Rabbee; haazaa basaaa'iru mir Rabbikum wa hudanw wa rahmatul liqawminy yu'minoon
کاتێکیش تۆ (لهسهر داخوازیان)، بهڵگهو موعجیزهیهکیان بۆ نههێنیت، ئهوه خوانهناسان (بهگاڵته پێکردنهوه) دهڵێن: دهی بۆ ههڵت نهبهست و داتنههێنا؟! بڵێ (ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) من لهو کهسانه نیم که خۆم شت ههڵبهستم) بهڕاستی من تهنها شوێنکهوتهی ئهو نیگایهم که لهلایهن پهروهردگارمهوه بۆم دێت، ئهم قورئانهی (که ئێوه باوهڕتان پێی نیه) چهندهها بهڵگهو بهرچاو ڕوونیه بۆ دڵهکان له لایهن پهروهردگارتانهوه، هیدایهت بهخش و ڕهحمهتیشه بۆ ئهو کهسانهی که باوهڕ دههێنن.
وَإِذَا قُرِئَ ٱلْقُرْءَانُ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥ وَأَنصِتُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
Wa izaa quri'al Quraanu fastami'oo lahoo wa ansitoo la 'allakum turhamoon
کاتێکیش که قورئان دهخوێندرێت، ئهوه گوێی بۆ بگرن و دڵی بدهنێ و بێ دهنگ بن، بۆ ئهوهی ئێوه ڕهحمتان پێ بکرێت و پهروهردگار بهزهیی پێتاندا بێتهوه (گوێ گرتن بهدڵ و بێدهنگی کار کردی خۆی ههیه لهسهر بیسهر، بێجگه له پاداشتی بێ سنوور).
وَٱذْكُر رَّبَّكَ فِى نَفْسِكَ تَضَرُّعًۭا وَخِيفَةًۭ وَدُونَ ٱلْجَهْرِ مِنَ ٱلْقَوْلِ بِٱلْغُدُوِّ وَٱلْءَاصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلْغَٰفِلِينَ
Wazkur Rabbaka fee nafsika tadarru'anw wa kheefatanw wa doonal jahri minal qawli bilghuduwwi wal aasali wa laa takum minal ghaafileen
یادی پهروهردگارت له دڵ و دهروونی خۆتدا به لاڵانهوهو ترسهوه بکهو، بێ دهنگ بهرز کردنهوه ( له نێوان چپه و ئاشکرادا)، له بهیانیان و دهمه و ئێواراندا، لهبێئاگایان مهبه (ئهوانهی دڵیان غافڵه).
إِنَّ ٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِۦ وَيُسَبِّحُونَهُۥ وَلَهُۥ يَسْجُدُونَ ۩
Innal lazeena 'inda Rabbika laa yastakbiroona 'an 'ibaadatihee wa yusabbihoonahoo wa lahoo yasjudoon
بهڕاستی ئهوانهی لای پهروهردگارتن خۆیان بهگهوره ناگرن له پهرستنی ئهو زاتهداو بهردهوام تهسبیحات و ستایشی دهکهن و سوژده و کڕنووشی بۆ دهبهن (حهق وایه سهرجهم ئادهمیزادهکانیش چاو لهوان بکهن).